کہف سۈرىسى — ئايەت 89

1) لۇغەتتىكى ئىزاھات:

• ثُمَّ: ئاندىن، كېيىن.
• أَتْبَعَ: ئەگەشتى، تۇتتى، باسىپ مەڭدى.
• سَبَبًا: يول، سەۋەب، ۋاسىتە. بۇ يەردە «يول» ۋە «ئۆتكەل» مەنىسىدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا زۇلقەرنەيننىڭ سەپىرىنى بايان قىلىپ، ئۇنىڭ يەنە بىر قېتىم يولغا چىققانلىقىنى خەۋەر بېرىدۇ. زۇلقەرنەين ئىلگىرىكى سەپىرىدىن كېيىن، يەنە بىر يېڭى يولنى تۇتۇپ، كۈن چىقىش تەرەپكە قاراپ ماڭدى. ئاللاھ ئۇنىڭغا بەرگەن ھۆكۈمرانلىق، ئىلم، قۇدرەت ۋە ۋاسىتىلەرنى ئىشلىتىپ، يەر يۈزىنىڭ شەرقىي تەرىپىگە سەپەر قىلدى. بۇ ئايەت شۇنى كۆرسىتىدۇكى، زۇلقەرنەين پەقەت بىر تەرەپكەلا توختاپ قالماي، ئاللاھ بەرگەن ئىمكانىيەتلەرنى ئىشلىتىپ، يەنە باشقا تەرەپلەرگە قاراپ ئىلگىرىلىدى. ئۇنىڭ ھەر بىر سەپىرى ئاللاھنىڭ ئۇنىڭغا بەرگەن كۈچ-قۇدرىتى ۋە يول-يورۇقى بىلەن ئەمەلگە ئاشتى.

بۇ ئايەتتىن بىز ئۈچۈن مۇھىم ئىبرەتلەر بار: ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىسىگە ھۆكۈمرانلىق ۋە ئىمكانىيەت بېرىدۇ، ئەمما بۇ ئىمكانىيەتلەرنى ئاللاھنىڭ يولىدا، ياخشىلىق ۋە ئادالەت يولىدا ئىشلىتىش كېرەك. زۇلقەرنەين ئۆزىنىڭ كۈچ-قۇدرىتىگە مەغرۇرلىنىپ قالماي، ھەر قېتىم يېڭى يولغا چىقىپ، ئاللاھنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىنى ئىشلىتىپ، يەر يۈزىدە ئىسلاھات قىلدى. بىز مۇسۇلمانلار سۈپىتىدە، ئاللاھ بىزگە بەرگەن ھەر قانداق نېمەتنى — ئىلم، بايلىق، ساغلاملىق ياكى ۋاقىت بولسۇن — ئۇنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىشلىتىشىمىز، ھەر قايسىمىز ئۆز ئورنىمىزدا ياخشىلىق قىلىشقا تىرىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى زۇلقەرنەينغا ئوخشاش، ئۆزى بەرگەن نېمەتلەرنى توغرا يولدا ئىشلىتىدىغان، ھەر قايسى تەرەپكە ياخشىلىق تارقىتىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.