Kahf surasi — Oyat 96

Kalimalarning ma'nolari:

• Zubar: Temirning katta-katta bo'laklari, parchalari.
• Sadafayn: Ikki tog' tomonlari, ularning yon bag'irlari (bir-biriga ro'para kelgan ikki tomon).
• Qitr: Eritilgan mis (yoki misning eritilgan holati).

Tafsir:

Zulqarnayn ikki tog' orasidagi bo'shliqni to'smoqchi bo'lgach, atrofdagi odamlarga dedi: "Menga temirning katta bo'laklarini keltiringlar." Ular temir bo'laklarini keltirib berdilar. Zulqarnayn ularni olib, ikki tog' yonbag'irlari orasiga joylay boshladi. U temir bo'laklarini bir-birining ustiga qo'yib, tog'larning ikki tomoni bilan tenglashtirguncha ko'tardi. Ikki tomonni to'ldirib, barobar qilgach, ishchilariga: "Bu temirga olov yoqing va uni qizdiringlar", dedi. Ular olov yoqib, temirni qizdirdilar. Temir butunlay qizarib, olovdek bo'lgach, Zulqaynayn: "Menga eritilgan mis keltiringlar, uni shu qizigan temir ustiga quyaman", dedi. Ular eritilgan misni keltirib berdilar va Zulqarnayn uni temirning ustiga quydi. Eritilgan mis temirning orasiga kirib, uni yanada mustahkam va qattiq qildi. Shunday qilib, u ikki tog' orasini temir va mis bilan mustahkam qilib, Yajuj va Majujning hujumidan saqlanadigan baland va mustahkam devor qurib oldi.

Foydalar:

• Bu qissadan o'rganamizki, inson o'ziga berilgan kuch-qudrat va imkoniyatlarni xalq manfaati yo'lida ishlatishi kerak. Zulqaynayn buyuk hukmdor bo'lishiga qaramay, o'z kuchini oddiy xalqni dushmanlardan himoya qilish uchun sarfladi.
• Islom dini ilm-fan va texnikaga qarshi emas, balki ularni insoniyat farovonligi uchun ishlatishga undaydi. Qur'onda zikr qilingan temir va misni eritib, ulardan foydalanish usullari bunga yaqqol misoldir.
• Yaxshi ish qilishda sabr-toqat va izchillik muhimdir. Zulqaynayn devorni qurishda bosqichma-bosqich harakat qildi va har bir ishni puxta bajardi.
• Inson o'ziga berilgan ne'matlar (mol, kuch, ilm) uchun shukr qilishi va ularni Alloh yo'lida, xalq manfaati uchun sarflashi lozim. Zulqaynaynning bu ishi uning shukr qilganligi va Allohga bo'lgan iymonining bir belgisi edi.