Kahf surasi — Oyat 97

Kalima ma'nolari:

• اسْطَاعُوا / اسْتَطَاعُوا: qodir bo'ldilar, uddalay oldilar.
• يَظْهَرُوهُ: uning ustiga chiqmoq, tepasiga ko'tarilmoq.
• نَقْبًا: teshmoq, teshik ochmoq, yorib o'tmoq.

Tafsir:

Ya'juj va Ma'juj qavmi bu temir to'siq ustiga chiqishga urinishdi, lekin uning balandligi va silliqligi tufayli bunga hech qanday imkon topa olmadilar. Uning tepasiga chiqishning iloji bo'lmagach, pastki qismidan teshishga harakat qilishdi. Ammo bu to'siqning mustahkamligi, qalinligi va temirdan yasalganligi sababli unga hech qanday teshik ham ocha olmadilar. Shunday qilib, ular na tepadan oshib o'tishga, na pastdan teshishga qodir bo'lishmadi. Bu Zulqarnaynning buyuk qudrati va unga berilgan ilohiy yordamning belgisi edi.

Foydalar:

• Alloh taolo o'z bandalariga bergan imkoniyat va qudratni, xoh u moddiy vositalar bo'lsin, xoh ilm va hikmat bo'lsin, to'g'ri yo'lda ishlatishni o'rgatadi. Zulqarnayn o'ziga berilgan kuch-qudratni xalqni yovuzlikdan himoya qilish uchun ishlatdi.
• Har qanday to'siq va qiyinchilik oldida sabr-qanoat va tadbirkorlik bilan yondashish kerak. Zulqarnayn temir va misni eritib, tog'lar orasini to'ldirib, misli ko'rilmagan bir inshoot qurdi.
• Yaxshilik va himoya vositalarini yaratish, xalqni zararli kuchlardan saqlash islom dinida ulug' amallardan sanaladi. Bu ish uchun Zulqarnaynning xizmati Qur'onda maqtalgan.
• Insonning imkoniyatlari cheklangan, lekin Allohning yordami bilan katta ishlarni amalga oshirish mumkin. Ya'juj va Ma'juj kabi kuchli qavmlar ham Allohning inoyati bilan qurilgan to'siqni yengib o'ta olmadilar.