Suuratu Al-Baqarah — Aaya 171

Ma’anii Kelimah (Facci Firo)

• يَنْعِقُ (Yan’iqu): Ko wootere e haala mooftuɗo (ra’i) e daande mbeewa, ɗun woni ko o nodda ɗe e daande toowunde.
• دُعَاءً وَنِدَاءً (Du’aa’an wa nidaa’an): Ko nanugol e daande tan, ɓe faamataa maanaa wolde.
• صُمٌّ (Summun): ɓe faamataa goonga, wa ko ɓe fetii noppi maɓɓe.
• بُكْمٌ (Bukmun): ɓe wowlaa goonga, wa ko ɓe muumtii ɗemɗe maɓɓe.
• عُمْيٌ (Umyun): ɓe yi’ataa daliliji goonga, wa ko ɓe wumii gite maɓɓe.
• لَا يَعْقِلُونَ (Laa ya’qiluuna): ɓe huutortaa hakkillaaji maɓɓe e ko ɓe nafata.

Facci Firo (Tafsir)

Misal maɓɓe ɓe keeɓii (ɓe yeddi Alla) nder ko ɓe ɗoftorii baabiraaɓe maɓɓe e mawɓe maɓɓe, wa misal mooftuɗo mo noddata mbeewa mum e daande toowunde, ɗun woni ko o wi’a ɗe: “Aree, ndeeɗoo!” Kono mbeewa ɗon nanata e daande tan, ɓe faamataa maanaa wolde makko. Nii kadi ɓe keeɓii ɗon nanata e daande ma Annabi Muhammadu (S.A.W.) nder ko o noddata ɓe e goonga, kono ɓe faamataa ɗun, ɓe nafataa e ɗun, sabu ɓe ɗon wa’i wa ɓe fetii noppi maɓɓe e nanugol goonga, ɓe muumtii ɗemɗe maɓɓe e wowlugol goonga, ɓe wumii gite maɓɓe e yi’ugol daliliji goonga. Ngam ɗun, ɓe huutortaa hakkillaaji maɓɓe e ko ɓe nafata, ɓe faamataa wa’azu e jannginoowo ma Annabi, ɗun woni ko ɓe ɗon njogii wa mbeewa ɗon nanata e daande mooftuɗo tan, ɓe faamataa ko o wi’i.

Faaydeeji (Fuuɗe)

1. Nder aaya ɗun ɗon holla ko anniya ɓernde e faamugo e huutorgol hakkille ɗon nafata e goonga, ɗun woni ko neɗɗo mo huutortaa hakkille mum ɗon heɓa peewal.
2. Nder aaya ɗun ɗon holla ko ɓe keeɓii ɗon mbooyata e hoore maɓɓe nder ɗun, sabu ɓe cuɓii ɗoftaade mawɓe maɓɓe e baabiraaɓe maɓɓe e ɗun ɗon haɗa ɓe e goonga, ngam ɗun ɗon holla ko ɓe njogii wa mbeewa ɗon nanata e daande tan.
3. Nder aaya ɗun ɗon holla ko Annabi Muhammadu (S.A.W.) waɗii golle makko timmuɗe nder noddugol ɓe e goonga, kono ɓe keeɓii ɓe nafataa e ɗun, ngam ɗun ɗon holla ko ɓe keeɓii ɓe ɗon njogii e tooñaare e ɗaynge.
4. Nder aaya ɗun ɗon holla ko Alla ɗon holla misal ɓe keeɓii ngam ɓe miijito e ɗun, ɗun woni ko ɓe ɗoftoraa goonga, ɓe ndaaraa daliliji Alla nder tagaaɗe, ngam ɓe keɓa peewal e nder laawol goonga.