Baqara surasi — Oyat 171

Kalimalarning ma'nolari:

• يَنْعِقُ – cho'ponning qo'ylarga qichqirib, haydab chaqirishi.
• دُعَاءً وَنِدَاءً – ovoz va chaqiriqning o'zi, ma'nosini tushunmaydigan tovush.

Tafsir (izoh):

Kofirlarning holati va ularni hidoyatga, iymonga da'vat qiluvchining ahvoli, xuddi cho'ponning chorva mollariga baqirib, ularni chaqirganiga o'xshaydi. Chunki chorva mollari cho'ponning so'zlarining ma'nosini tushunmaydi, balki faqat ovozini va chaqirig'ini eshitadi, xolos. Xuddi shunday, kofirlar ham Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning da'vatlarini eshitsalar ham, undan hech qanday foyda olmaydilar, chunki ular haqni qabul qilishdan yuz o'girganlar. Ular go'yo karlardirlar – haqni eshitmaydilar, soqovlardirlar – haqni gapirmaydilar, ko'rlardirlar – haqning dalillarini ko'rmaydilar. Shu sababli ular aql-idroklarini ishlatib, o'zlariga foyda keltiradigan narsani anglamaydilar.

Foydalar (saboqlar):

1. Bu oyat musulmonlarga kofirlarni hidoyatga chaqirishda davom etishlari kerakligini, lekin natija Allohning irodasiga bog'liqligini o'rgatadi. Payg'ambarimiz ham eng go'zal da'vat qilgan bo'lsalar-da, ba'zilar iymon keltirmaganlar.
2. Insonning qadri – aqlini ishlatib, haqni tushunishi va unga amal qilishidir. Aqlini ishlatmaydigan kishi chorva moliga o'xshab qoladi.
3. Bu oyat mo'minlarga Allohning ne'matlarini qadrlashni o'rgatadi: eshitish, ko'rish va aql-idrok – bu buyuk ne'matlardir. Ularni to'g'ri yo'lda ishlatish har bir musulmonning burchidir.
4. Oyatda kofirlarning ahvoli tasvirlangan bo'lsa-da, bu mo'minlar uchun ham ogohlantirishdir: Allohning oyatlarini eshitib, lekin unga amal qilmaslik – kofirlarga o'xshashlikdir. Shuning uchun har bir musulmon Qur'onni o'qib, tushunib, amal qilishga intilishi kerak.