Аль-Бакара сүрәсе — Аять 243

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әләм тара – син белмәдеңме? (күңел күзе белән күрү мәгънесендә)
• әлуф – меңнәрчә, бик күп санлы җәмәгатьләр
• хәзәрел-мәүт – үлемнән куркып, саклану максатыннан
• әхйәхүм – аларны терелтте, яңадан тормышка кайтарды

Аять тәфсире:

Ий Мухәммәд галәйһиссәләм! Син белмисеңме үз йортларыннан чыгып киткән кешеләрнең хәлен? Алар бик күп санлы иделәр – меңнәрчә кеше иделәр. Алар үлемнән куркып, әҗәлдән качып, үз йортларын, туган җирләрен ташлап киттеләр. Бу Бәни Исраил кавеменнән булган кешеләр иде. Аларга әҗәл киләсеннән куркып, ваба авыруы яки сугыштан качып, үз диярләреннән чыктылар.

Шунда Аллаһы Тәгалә аларга: "Үлегез!" – дип әмер бирде. Алар шундук берьюлы үлделәр. Бу аларның Аллаһның язмышыннан качарга теләүләренә җәза иде. Алар тәкъдирдән качып котыла алмадылар. Соңыннан Аллаһы Тәгалә аларны терелтте, аларга гомерләрен дәвам итәргә насыйп итте. Бу вакыйга аларга гыйбрәт булсын өчен, Аллаһның кодрәтен, әҗәл килгәндә беркемнең дә кача алмавын белсеннәр өчен булды.

Аллаһы Тәгалә кешеләргә бик зур юмартлык ияседер. Ул аларга күп төрле нигъмәтләр бирде, гөнаһларын гафу итте, үлемнән соң терелтте. Ләкин күпчелек кешеләр Аллаһның бу нигъмәтләренә шөкер итмиләр. Алар Аллаһның фазыйләтен, юмартлыгын танып, Аңа шөкер кылырга тиеш иделәр, әмма алар моны эшләмиләр.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Аллаһның язмышыннан, тәкъдиреннән качып котылып булмый. Үлемнән куркып качу – файдасыз эш, чөнки һәркемнең әҗәле Аллаһ кулында.
2. Аллаһы Тәгаләнең кодрәте чиксез – Ул теләгән вакытта терелтә, теләгән вакытта үтерә.
3. Кешеләргә Аллаһның нигъмәтләре бик күп, ләкин күпчелек кешеләр шөкер итмиләр. Без мөселманнар бу нигъмәтләр өчен гел Аллаһка шөкер итәргә тиешбез.
4. Бәла-казалар, авырлыклар – ул кешеләр өчен гыйбрәт, алар аша кеше Аллаһка кайтырга, тәүбә итәргә өйрәнә.
5. Аллаһның рәхмәте һәм ярлыкавы бик киң – гөнаһ кылганнан соң да, тәүбә итсә, Аллаһ гафу итә ала.