Baqara surasi — Oyat 243

Kalimalarning ma'nolari:

• أُلُوفٌ – "alof" so'zi "alf" (ming) so'zining ko'pligi bo'lib, juda ko'p sonli guruhlar, minglab odamlar degan ma'noni bildiradi.
• حَذَرَ الْمَوْتِ – o'limdan qo'rqib, o'limdan ehtiyot bo'lish uchun.
• فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا – Alloh ularga "O'linglar!" dedi, ya'ni o'lim farishtasi orqali ularga o'limni buyurdi.
• ثُمَّ أَحْيَاهُمْ – so'ngra ularni qayta tiriltirdi.

Tafsir:

Ey Payg'ambar! Sizga o'z uylaridan va yurtlaridan o'limdan qo'rqib chiqib ketgan kimsalarning xabari yetmaganmi? Ular juda ko'p edilar – minglab odamlar edi. Ular o'limdan qochishni, o'limni yengishni o'ylab, o'z diyorlarini tashlab ketishdi. Ammo ular o'limdan qochib qutula olmasligini bilmasdilar. Alloh taolo ularga: "O'linglar!" – dedi. Shunda ular bir vaqtning o'zida, birdaniga vafot etdilar. Bu ularning taqdiridan qochishga urinishlariga bir jazo edi. So'ngra Alloh ularni ma'lum muddatdan keyin qayta tiriltirdi. Bu esa ularga o'lim va hayot butunlay Allohning ixtiyorida ekanligini, Uning qozosidan qochib bo'lmasligini ko'rsatish uchun edi. Ular qayta tirilgach, o'zlarining xatolarini anglab, tavba qildilar va o'limdan qochish befoyda ekanini o'z ko'zlari bilan ko'rdilar.

Albatta, Alloh taolo odamlarga katta fazl va marhamat egasidir. U ularga turli ne'matlar beradi, gunohlaridan keyin ham ularni kechiradi, o'limdan keyin qayta tiriltirish kabi mo''jizalarni ko'rsatadi. Lekin ko'pchilik odamlar bu ne'matlarga shukr qilmaydilar. Ular Allohning fazlini unutadilar, Uning buyuk qudratini e'tibordan chetda qoldiradilar. Ayniqsa, kofirlar shukr qilmasalar, mo'minlar ham Uning shukriga loyiq darajada ado eta olmaydilar.

Foydalar:

Ushbu qissadan olinadigan saboqlar juda ko'p. Birinchidan, o'limdan qochish mumkin emas. Har qanday odam, qayerda bo'lmasin, o'limni topadi. Allohning qozosi va qadaridan qochib qutulib bo'lmaydi. Shuning uchun inson o'limdan qo'rqib, Allohning buyruqlarini tark etmasligi kerak. Ikkinchidan, Allohning qudrati cheksizdir – U xohlagan odamni o'ldiradi, xohlaganini tiriltiradi. Uning hukmiga hech kim qarshi tura olmaydi. Uchinchidan, Alloh bandalariga nihoyatda mehribon va fazl keltiruvchidir. U xato qilganlarni ham o'z fazli bilan kechiradi va ularga yana imkoniyat beradi. To'rtinchidan, inson doimo Allohga shukr qilishi lozim. Uning ne'matlari son-sanoqsizdir, lekin ko'pchilik buni unutadi. Shukr qilish esa ne'matlarning ziyoda bo'lishiga sabab bo'ladi. Bu qissa mo'minlarga Allohning qudrati va rahmatini eslatib, ularni sabr-qanoatga, tavbaga va shukrga chorlaydi.