بقرہ سۈرىسى — ئايەت 243

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• أَلَمْ تَرَ: بىلمىدىڭمۇ، كۆرمىدىڭمۇ؟ بۇ يەردە قەلب كۆزى بىلەن بىلىش مەنىسىدە.
• أُلُوفٌ: مىڭلار، يەنى نۇرغۇن كىشىلەر، كۆپ جامائەت.
• حَذَرَ الْمَوْتِ: ئۆلۈمدىن قورقۇپ، ئۆلۈمدىن ساقلىنىش ئۈچۈن.
• فَضْلٍ: ئاتا قىلىش، لۇتۇپ، ياخشىلىق.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سىز ئۆز دىيارىدىن ۋە ئۆيلىرىدىن چىقىپ كەتكەن بىر قەۋمنىڭ خەۋىرىنى بىلمىدىڭىزمۇ؟ ئۇلار ناھايىتى كۆپ ئىدى، مىڭلارچە كىشى ئىدى. ئۇلار ۋابا كېسىلى ياكى ئۇرۇش قاتارلىق سەۋەبلەر بىلەن ئۆلۈمدىن قورقۇپ، ئۆز يۇرتلىرىنى تاشلاپ قاچقان ئىدى. ئۇلار ئۆلۈمدىن قاچسا، ھاياتلىقنى ساقلاپ قالىمىز دەپ ئويلىغان ئىدى. ئەمما ئاللاھ تائالا ئۇلارغا "ئۆلۈڭلار" دېدى، شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ھەممىسى بىرلا ۋاقىتتا ئۆلۈپ كەتتى. بۇ ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ تەقدىرىدىن قاچقانلىقى ئۈچۈن بېرىلگەن جازا ئىدى. كېيىن ئاللاھ تائالا ئۇلارنى قايتا ھايات قىلدى، ئۇلارنىڭ ئەجەللىرىنى توشقۇزۇش، ئىبرەت ئېلىشى ۋە تەۋبە قىلىشى ئۈچۈن. بۇ ۋەقە ئىسرائىل ئەۋلادىدىن بىر جامائەتنىڭ ھالىتى ئىدى.

بۇ ۋەقەدىن شۇنى بىلىش كېرەككى، ھەممە ئىش ئاللاھنىڭ قولىدا. ئىنسان ئۆزىگە پايدا ياكى زىيان يەتكۈزۈشكە ئىگە ئەمەس. ئۆلۈمدىن قاچقان كىشى ئۆلۈمدىن قۇتۇلالمايدۇ، چۈنكى ئەجەل كەلگەندە ھېچكىم ئۇنى توسالمايدۇ. ئاللاھ تائالا ئىنسانلارغا نۇرغۇن نېمەتلەرنى ئاتا قىلغان، ئۇلارغا كەڭ رىزىق بەرگەن، ساغلاملىق ۋە ھاياتلىق ئاتا قىلغان. ئەمما ئىنسانلارنىڭ كۆپچىلىكى بۇ نېمەتلەرگە شۈكۈر قىلمايدۇ. كاپىرلار ئاللاھقا شۈكۈر قىلمىدى، مۇئمىنلەرمۇ ئاللاھقا لايىق دەرىجىدە شۈكۈر قىلالمىدى.

ئى مۇئمىنلەر! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھايات ۋە ئۆلۈم ئاللاھنىڭ قولىدا. بىز ھەر قانداق ئەھۋالدا ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشىمىز، ئۇنىڭ تەقدىرىگە رازى بولۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزگە بەرگەن ھەر بىر نېمەت ئۈچۈن شۈكۈر قىلىشىمىز، ئۇنىڭ بىزگە بولغان مەرھەمىتىنى ئەسلىشىمىز لازىم. شۈكۈر قىلغان كىشىگە ئاللاھ تېخىمۇ كۆپ نېمەت بېرىدۇ. ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ھىدايىتى ۋە قۇرئان كەرىم ئەڭ چوڭ نېمەتتۇر. بىز بۇ نېمەتلەرگە شۈكۈر قىلىپ، ئاللاھنىڭ يولىدا مۇستەھكەم تۇرايلى، ئۇنىڭ بىزگە ئۆگەتكەن ھەقىقەتلەرنى ئەسلىدىن چىقارمايلى.