હે ઇમાનવાળાઓ ! પોતાના દાનને ઉપકાર દર્શાવી અને તકલીફ પહોંચાડી બરબાદ ન કરો, જેવી રીતે તે વ્યક્તિ પોતાનું ધન લોકોના દેખાડા માટે ખર્ચ કરે અને ન અલ્લાહ તઆલા પર ઇમાન ધરાવે ન કયામત પર, તેનું ઉદાહરણ તે સાફ પત્થર જેવું છે જેના પર થોડીક માટી હોય પછી તેના પર પુષ્કળ વરસાદ પડે અને તે તેને અત્યંત સાફ અને સખત છોડી દે, તે દેખાડો કરનારને પોતાની કમાણી માંથી કંઇ પણ હાથ નથી આવતું અને અલ્લાહ તઆલા ઇન્કારીઓની કૌમને માર્ગ નથી બતાવતો
🌐 Additional reference in हिन्दी
🌐 हिन्दी
ऐ ईमानदारों आपनी खैरात को एहसान जताने और (सायल को) ईज़ा (तकलीफ) देने की वजह से उस शख्स की तरह अकारत मत करो जो अपना माल महज़ लोगों को दिखाने के वास्ते ख़र्च करता है और ख़ुदा और रोजे आखेरत पर ईमान नहीं रखता तो उसकी खैरात की मिसाल उस चिकनी चट्टान की सी है जिसपर कुछ ख़ाक (पड़ी हुई) हो फिर उसपर ज़ोर शोर का (बड़े बड़े क़तरों से) मेंह बरसे और उसको (मिट्टी को बहाके) चिकना चुपड़ा छोड़ जाए (इसी तरह) रियाकार अपनी उस ख़ैरात या उसके सवाब में से जो उन्होंने की है किसी चीज़ पर क़ब्ज़ा न पाएंगे (न दुनिया में न आख़ेरत में) और ख़ुदा काफ़िरों को हिदायत करके मंज़िले मक़सूद तक नहीं पहुँचाया करता
الْمَنِّ — ઉપકાર જણાવવો, એટલે કે કોઈને કંઈ આપ્યા પછી તેની વાત વારંવાર કરીને તેને શરમિંદો કરવો.
الْأَذَىٰ — તકલીફ આપવી, દુઃખ પહોંચાડવું.
رِئَاءَ النَّاسِ — લોકોને બતાવવા માટે, દેખાડો કરવા માટે.
صَفْوَانٍ — એક સપાટ, ચિકણો પથ્થર.
وَابِلٌ — જોરદાર વરસાદ.
صَلْدًا — સાફ, નિર્મળ, જેના પર કંઈ ન બચ્યું હોય.
આયતનો તફસીર:
અલ્લાહ તઆલા ઈમાનવાળાઓને સંબોધીને ફરમાવે છે: હે ઈમાનવાળાઓ! તમે જે સદકો (દાન) આપો છો, તેને ઉપકાર જણાવીને અથવા તકલીફ આપીને વ્યર્થ ન કરો. કોઈને કંઈ આપ્યા પછી "મેં તને આપ્યું, મેં તારા પર ઉપકાર કર્યો" એવું કહેવું, અથવા તેને એવી રીતે તકલીફ આપવી કે તેની આત્મસન્માનને ઠેસ પહોંચે — આ બધું સદકાના સવાબને નષ્ટ કરી નાખે છે.
આવા માણસની સ્થિતિ તે વ્યક્તિ જેવી છે, જે પોતાનો માલ ફક્ત લોકોને દેખાડવા માટે ખર્ચ કરે છે, જેથી લોકો તેને ઉદાર કહે અને તેની પ્રશંસા કરે. તે અલ્લાહ પર અને કયામતના દિવસ પર ઈમાન પણ ધરાવતો નથી. તેની નફખાની હાલત એક ચિકણા પથ્થર જેવી છે, જેના પર ધૂળનું પડ હોય, પછી તેના પર જોરદાર વરસાદ પડે અને તે ધૂળને ધોઈ નાખે — પથ્થર એવો જ સાફ અને નિર્મળ રહી જાય, તેના પર ધૂળનું નામોનિશાન પણ ન રહે. તે જ રીતે આ દેખાડો કરનારા અને ઉપકાર જણાવનારા લોકોના અમલનો સવાબ અલ્લાહના ઠાણે મિટી જાય છે, અને તેઓ પોતાના કરેલા અમલોમાંથી કંઈ પણ સવાબ મેળવી શકતા નથી. અલ્લાહ કાફિરોને સત્યનો રસ્તો બતાવતો નથી.
આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:
સદકાની કદર કરો: સદકો એક એવી ઈબાદત છે, જે અલ્લાહના ઠાણે ખૂબ પસંદીદા છે. પરંતુ તેનો સવાબ ત્યારે જ મળે છે, જ્યારે તેને ઉપકાર જણાવવા અને તકલીફ આપવાથી બચાવીને આપવામાં આવે.
દેખાડાથી બચો: ઈબાદત અને દાન ફક્ત અલ્લાહની ખુશી માટે કરવા જોઈએ, લોકોને દેખાડવા માટે નહીં. દેખાડાનું અમલ અલ્લાહના ઠાણે કોઈ કિંમત ધરાવતું નથી.
આખિરત પર યકીન રાખો: જે વ્યક્તિ અલ્લાહ અને કયામતના દિવસ પર સાચું ઈમાન ધરાવે છે, તે ક્યારેય પોતાના દાનને દેખાડા કે ઉપકાર જણાવવાથી બગાડતો નથી.
નિયતની શુદ્ધતા: ઈસ્લામમાં અમલની કિંમત તેની નિયત (ઈરાદા) પર છે. જો નિયત ખરાબ હોય, તો દુનિયામાં ગમે તેટલું મોટું
હે ઇમાનવાળાઓ ! પોતાના દાનને ઉપકાર દર્શાવી અને તકલીફ પહોંચાડી બરબાદ ન કરો, જેવી રીતે તે વ્યક્તિ પોતાનું ધન લોકોના દેખાડા માટે ખર્ચ કરે અને ન અલ્લાહ તઆલા પર ઇમાન ધરાવે ન કયામત પર, તેનું ઉદાહરણ તે સાફ પત્થર જેવું છે જેના પર થોડીક માટી હોય પછી તેના પર પુષ્કળ વરસાદ પડે અને તે તેને અત્યંત સાફ અને સખત છોડી દે, તે દેખાડો કરનારને પોતાની કમાણી માંથી કંઇ પણ હાથ નથી આવતું અને અલ્લાહ તઆલા ઇન્કારીઓની કૌમને માર્ગ નથી બતાવતો
જે લોકો પોતાનું ધન અલ્લાહ તઆલાના માર્ગમાં ખર્ચ કરે છે ત્યાર પછી ન તો ઉપકાર દર્શાવે છે અને ન તો તકલીફ આપે છે, તેઓનું ફળ તેમના પાલનહાર પાસે છે, તેઓ પર ન તો ભય હશે અને ન તો તે નિરાશ થશે
હે ઇમાનવાળાઓ ! પોતાના દાનને ઉપકાર દર્શાવી અને તકલીફ પહોંચાડી બરબાદ ન કરો, જેવી રીતે તે વ્યક્તિ પોતાનું ધન લોકોના દેખાડા માટે ખર્ચ કરે અને ન અલ્લાહ તઆલા પર ઇમાન ધરાવે ન કયામત પર, તેનું ઉદાહરણ તે સાફ પત્થર જેવું છે જેના પર થોડીક માટી હોય પછી તેના પર પુષ્કળ વરસાદ પડે અને તે તેને અત્યંત સાફ અને સખત છોડી દે, તે દેખાડો કરનારને પોતાની કમાણી માંથી કંઇ પણ હાથ નથી આવતું અને અલ્લાહ તઆલા ઇન્કારીઓની કૌમને માર્ગ નથી બતાવતો
તે લોકોનું ઉદાહરણ જે પોતાનું ધન અલ્લાહ તઆલાની ખુશી ઇચ્છતા, હૃદયની ખુશી અને વિશ્ર્વાસ સાથે ખર્ચ કરે છે તે બગીચા જેવી છે જે ઉંચાઇ પર હોય અને પુષ્કળ વરસાદ તેના પર પડે અને તે પોતાનું ફળ બમણું આપે અને જો તેના પર વરસાદ ન પણ પડે તો ફુવારો જ પુરતો છે અને અલ્લાહ તમારા કાર્યોને જોઇ રહ્યો છે
શું તમારા માંથી કોઇ પણ એવું ઇચ્છે છે કે તેનો ખજુરી અને દ્રાક્ષનો બગીચો હોય, જેમાં નહેરો વહી રહી હોય અને દરેક પ્રકારના ફળો હોય, તે વ્યક્તિનું ઘડપણ આવી ગયું હોય, તેના નાના નાના બાળકો પણ હોય અને અચાનક બગીચાને લૂંનો વંટોળ લાગી જાય જેમાં આગ પણ હોય, બસ ! તે બગીચો બળી જાય, આવી જ રીતે અલ્લાહ તઆલા તમારા માટે આયતો બયાન કરે છે જેથી તમે ચિંતન-મનન કરો
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.
Mishary Rashid Alafasy
✓
Mahmoud Khalil Al-Husary
✓
Abdurrahman As-Sudais
✓
Mohamed Siddiq Al-Minshawi
✓
Abdul Basit Abdul Samad
✓
Ali Al-Hudhaify
✓
Ahmed ibn Ali al-Ajamy
✓
Abu Bakr Ash-Shaatree
✓
Muhammad Ayyoub
✓
Abdullah Basfar
✓
Abdullah Al-Juhani
✓
Maher Al Muaiqly
✓
