સૂરા અલ-બકરા — આયત 35

શબ્દોની સમજૂતી:

• اسْكُنْ: રહો, નિવાસ કરો.
• رَغَدًا: પુષ્કળ, આરામથી, કોઈ તંગી કે મુશ્કેલી વગર.
• فَتَكُونَا: તો તમે બંને થઈ જાઓ.
• الظَّالِمِينَ: જુલ્મ કરનારાઓ, અતિક્રમણ કરનારાઓ — અહીં અર્થ છે પોતાની જાત પર જુલ્મ કરનારા, એટલે કે અલ્લાહના આદેશની અવજ્ઞા કરીને પોતાને નુકસાન પહોંચાડનારા.

આયતનો તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે અમે આદમ (અલૈહિસ્સલામ) ને કહ્યું: હે આદમ! તમે અને તમારી પત્ની હવ્વા (અલૈહસ્સલામ) જન્નતમાં નિવાસ કરો. ત્યાંથી જ્યાં ઇચ્છો, જ્યારે ઇચ્છો અને જેમ ઇચ્છો તેમ ભરપૂર આરામથી, કોઈ પણ પ્રકારની તંગી કે અભાવ વગર ખાઓ-પીઓ. પરંતુ આ એક ચોક્કસ વૃક્ષની નજીક પણ ન જવું — તેનું ફળ ખાવાની તો વાત જ નહીં, તેની નજીક જવું પણ નહીં. જો તમે આ આદેશનું ઉલ્લંઘન કરશો તો તમે પોતાની જાત પર જુલ્મ કરનારાઓમાંથી થઈ જશો, કારણ કે અલ્લાહની હદનું ઉલ્લંઘન કરવું એ પોતાને નુકસાન પહોંચાડવા સમાન છે.

આ આયતમાં અલ્લાહે આદમ અને હવ્વા (અલૈહિમસ્સલામ) ને જન્નતમાં રહેવાનો આદેશ આપ્યો, ત્યાંની ભરપૂર નેઅમતોનો આનંદ લેવાની છૂટ આપી, પરંતુ એક વૃક્ષ તરફ જવાની મનાઈ ફરમાવી. આ પરીક્ષા હતી — અલ્લાહની આજ્ઞાપાલન અને તેની મનાઈથી બચવાની કસોટી. જો તેઓ તે વૃક્ષની નજીક જાય તો તેઓ અલ્લાહના આદેશની અવજ્ઞા કરનારા અને પોતાના પર જુલ્મ કરનારા ગણાશે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. અલ્લાહની રહેમત અને ઉદારતા: અલ્લાહે આદમ (અલૈહિસ્સલામ) ને જન્નત જેવી અમૂલ્ય નેઅમત આપી અને ભરપૂર આરામથી ખાવા-પીવાની છૂટ આપી. આ દર્શાવે છે કે અલ્લાહ તેના બંદાઓ પ્રત્યે કેટલો દયાળુ અને ઉદાર છે.
2. આજ્ઞાપાલનનું મહત્વ: અલ્લાહે એક જ વસ્તુની મનાઈ કરી હતી — તે વૃક્ષની નજીક જવાની. આ શીખ આપે છે કે અલ્લાહની આજ્ઞાઓનું પાલન કરવું અને મનાઈઓથી દૂર રહેવું એ જ સાચી સફળતા છે.
3. પાપનું પરિણામ: આયત ચેતવે છે કે અલ્લાહની હદનું ઉલ્લંઘન કરવું એ પોતાની જાત પર જુલ્મ કરવા સમાન છે. પાપ કરનાર સૌથી પહેલાં પોતાને જ નુકસાન પહોંચાડે છે.
4. શેતાનથી સાવધાની: આ ઘટના દર્શાવે છે કે શેતાન કેવી રીતે ધીરે ધીરે માણસને ભરમાવે છે. આદમ (અલૈહિસ્સલામ) ને પણ શેતાને ભરમાવ્યા — તો આપણે તો વધુ સાવધાન રહેવું જોઈએ.
5. **ઇસ્લામની સર