સૂરા અલ-બકરા — આયત 36

શબ્દોની સમજૂતી:

• فَأَزَلَّهُمَا: તો તેમને બંનેને પગલું લપસાવ્યું, અર્થાત્ પાપમાં ઉતાર્યા.
• الشَّيْطَانُ: શયતાન, ઇબ્લીસ.
• اهْبِطُوا: નીચે ઉતરો, ધરતી પર જાઓ.
• مُسْتَقَرٌّ: ઠેકાણું, રહેઠાણ, સ્થિરતાનું સ્થળ.
• مَتَاعٌ: સામગ્રી, લાભ, ઉપભોગ.
• إِلَىٰ حِينٍ: એક નિશ્ચિત સમય સુધી, અર્થાત્ મૃત્યુના સમય સુધી.

આયતની તફસીર:

પછી શયતાને તેમને બંનેને (આદમ અને હવ્વા અલૈહિમસ્સલામને) પગલું લપસાવ્યું, એટલે કે વારંવાર વસવસો નાખીને અને શોભિત કરીને તેમને એ પેડના ફળ ખાવા પ્રેર્યા, જેનાથી અલ્લાહે તેમને રોક્યા હતા. આ રીતે શયતાને તેમને પાપમાં ઉતારી દીધા અને તેમને એ જન્નતમાંથી બહાર કાઢ્યા, જેમાં તેઓ સુખ-શાંતિ અને નેઅમતોમાં રહેતા હતા. ત્યારે અલ્લાહે આદમ, હવ્વા અને ઇબ્લીસને કહ્યું: તમે ધરતી પર નીચે ઉતરી જાઓ, તમારામાંથી એક બીજાનો દુશ્મન છે. અને ધરતી પર જ તમારું રહેઠાણ છે અને મૃત્યુ સુધી તેમાંથી લાભ ઉઠાવવાનું છે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. શયતાન માણસનો ખુલ્લો દુશ્મન છે, તે હંમેશા માણસને પાપ અને ભૂલ તરફ દોરવા માગે છે. તેથી માણસે શયતાનથી સાવધાન રહેવું જોઈએ.
2. અલ્લાહની આજ્ઞાનું ઉલ્લંઘન કરવાથી નેઅમતો છીનવાઈ જાય છે, જેમ આદમ અલૈહિસ્સલામને જન્નતમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા.
3. અલ્લાહ ખૂબ જ દયાળુ છે — પાપ થઈ જવા પર પણ તે પોતાના બંદાને તૌબાનો મોકો આપે છે અને સંપૂર્ણ નાશ નથી કરતો.
4. આ ધરતી માણસ માટે કાયમી ઘર નથી, પરંતુ એક નિશ્ચિત સમય સુધી રહેવાનું અને લાભ ઉઠાવવાનું સ્થળ છે. આથી માણસે આખિરતની તૈયારી કરવી જોઈએ.
5. અલ્લાહની હિકમત અને ઇન્સાફ પ્રત્યે વિશ્વાસ વધે છે — તે જાણે છે કે શું થવું જોઈએ અને ક્યારે થવું જોઈએ.
6. આ વાર્તા આપણને શીખવે છે કે ભૂલ થઈ જાય તો નિરાશ ન થવું, પરંતુ અલ્લાહ તરફ પાછા ફરવું અને માફી માગવી.