بقرہ سۈرىسى — ئايەت 65

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• اعْتَدَوْا: تەجاۋۇز قىلدى، چەكتىن ئاشتى.
• السَّبْتِ: شەنبە كۈنى؛ يەھۇدىيلارغا ئۇ كۈندە بېلىق ئوۋلاش ھارام قىلىنغان ئىدى.
• قِرَدَةً: مايمۇنلار.
• خَاسِئِينَ: قوغۇلغان، رەت قىلىنغان، خارلانغان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئى بەنى ئىسرائىل! سىلەر ئۆز ئاراڭلاردىن شەنبە كۈنىنىڭ ھۆرمىتىنى بۇزغان، يەنى ئۇ كۈندە بېلىق ئوۋلاش ھارام قىلىنغان تۇرسا، ھىيلە-مىكىر بىلەن چەكتىن ئاشقان كىشىلەرنىڭ ئەھۋالىنى ئوبدان بىلىسىلەر. ئۇلار شەنبە كۈنى تورلارنى تاشلاپ، كۆلچەكلەرنى قازىپ، بېلىقلارنىڭ ئۆزىنى تۇتقان، ئاندىن يەكشەنبە كۈنى بېلىقلارنى ئېلىپ، ھارام ئىشنى ھىيلە بىلەن قىلغان ئىدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلارنىڭ بۇ ھىيلە-مىكىرلىرى ۋە چەكتىن ئېشىشلىرى سەۋەبىدىن، ئاللاھ تائالا ئۇلارنى جازا سۈپىتىدە مايمۇنلارغا ئايلاندۇرۇپ، خار قىلدى ۋە ئەلئارا قوغلىدى. ئۇلار ھەقىقەتەن خارلانغان، رەت قىلىنغان مايمۇنلارغا ئايلاندى.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئۈممەتنىڭ ئەمەلىنى كۆزىتىپ تۇرىدۇ، ھېچقانداق ئىش ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ.
• ھارام ئىشنى ھىيلە-مىكىر بىلەن قىلىش ئەسلىدە ھارامدۇر؛ ھىيلە بىلەن ھارامنى ھالال قىلىش مۇمكىن ئەمەس.
• ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بۇزۇش ۋە چەكتىن ئېشىش ئېغىر ئاقىۋەتكە ئېلىپ بارىدۇ، ھەتتا ئىنساننىڭ ئىنسانىي شەرىپىنىمۇ يوقىتىشى مۇمكىن.
• ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ئىبرەتلىك قىسسىلىرى بىز ئۈچۈن ئەسكەرتىش ۋە ساۋاقتۇر؛ ئۇلاردىن پەند-نەسىھەت ئېلىشىمىز كېرەك.
• ئاللاھ تائالا تەۋبە قىلغان ۋە ئىتائەت قىلغان بەندىلىرىنى جازالاشتىن ئەپۇ قىلىدۇ؛ ئەمما ئۆجەللىك ۋە ھىيلە-مىكىر بىلەن گۇناھ قىلغانلارنىڭ ئاقىۋىتى ئېغىر بولىدۇ.
• ئىسلام دىنى بىزنى ھەر قانداق شەكىلدىكى ھىيلە-مىكىر ۋە ئالدامچىلىقتىن چەكلەپ، سەمىمىي ۋە تۈز ئەمەل قىلىشقا چاقىرىدۇ.