سورت بقره — آیت 68

د مهمو کلمو معنا:

• فارض: هغه غوا چه زوړه شوي وي، نوره يې نه شيدې ورکوي او نه يې بچي کوي.
• بکر: هغه غوا چه ځوانه وي، لا يې بچي نه وي کړي.
• عوان: منځنۍ غوا چه يو يا دوه ځله يې بچي کړي وي، نه ډېره زوړه او نه ډېره ځوانه.

د آيت تفسير:

کله چې بني اسرائيلو د غوا د ذبح کولو حکم واورېد، نو د موسى عليه السلام څخه يې بيا هم پوښتنه وکړه او ويې ويل: "زموږ لپاره له خپل رب څخه دعا وکړه چې راته ووايي دا غوا څنګه ده؟" موسى عليه السلام ورته وويل: "الله تعالى فرمايي چې دا غوا نه ډېره زوړه ده او نه ډېره ځوانه، بلکه د دواړو ترمنځ منځنۍ ده." بيا يې ورته وويل: "نو هغه کار وکړئ چې تاسو ته يې امر شوی دی."

دا آيت ښيي چې بني اسرائيلو د الله تعالى د حکم په اړه ډېرې پوښتنې کولې او په دې توګه يې پر ځان سختي راوستله. که چيرې دوى لومړی حکم منلی وى، نو هر ډوله غوا به يې ذبح کړې وى، خو د ډېرو پوښتنو له امله يې کار پر ځان سخت کړ.

د آيت څخه لاسته راوړنې (فايدې):

1. د الله تعالى په امر باندې سمدستي عمل کول: مؤمن بايد د الله تعالى د حکم په اورېدو سره بې له ځنډه عمل وکړي، ځکه چې ډېرې پوښتنې او بې ځايه بحثونه کار سختوي.
2. د الله تعالى رحمت او اسانتیا: الله تعالى د خپلو بندګانو لپاره اسانتیا غواړي، خو کله چې بنده پخپله پر ځان سختي راولي، نو الله تعالى يې هغه سختي مني.
3. د پوښتنې ادب: که چيرې د دين په اړه پوښتنه کېږي، نو بايد د اړتيا په اندازه وي، نه د تکليف او سختۍ د راوستلو لپاره.
4. د الله تعالى په خبره باور: موسى عليه السلام بې له کومې ترديده د الله تعالى خبره خلکو ته ورسوله، او دا د پيغمبرانو دنده ده چې د الله تعالى حکمونه پرته له کمي او زياتي خلکو ته ورسوي.
5. په دين کې اسانتیا: اسلام د اسانتیا دين دی، او الله تعالى نه غواړي چې پر بندګانو يې سختي راشي، نو بايد مسلمانان د دين په معاملو کې اسانتیا غوره کړي.