સૂરા અલ-બકરા — આયત 68

શબ્દોની સમજૂતી:

• فَارِضٌ: ખૂબ વૃદ્ધ ગાય, જે ઉંમરને કારણે બચ્ચું જન્મ ન આપી શકે.
• بِكْرٌ: નાની કન્યા ગાય, જેણે હજી કોઈ બચ્ચું જન્મ ન આપ્યું હોય.
• عَوَانٌ: મધ્યમ ઉંમરની ગાય, જેણે એક કે બે વાર બચ્ચું જન્મ આપ્યું હોય.

આયતનો તફસીર:

બની ઇસરાઇલના લોકોએ મૂસા (અ.સ.)ને કહ્યું કે અમારા માટે તમારા રબને પ્રાર્થના કરો કે તે અમને સ્પષ્ટ કરી દે કે જે ગાય ઝબહ કરવાનો હુકમ આપવામાં આવ્યો છે તેની ઉંમર અને સ્વરૂપ કેવું હોવું જોઈએ? મૂસા (અ.સ.)એ જવાબ આપ્યો કે અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે તે ગાય ન તો એટલી ઘરડી હોવી જોઈએ કે જે ઉંમરને કારણે નબળી થઈ ગઈ હોય અને બચ્ચું જન્મ ન આપી શકતી હોય, અને ન તો એટલી નાની હોવી જોઈએ કે જેણે હજી કોઈ બચ્ચું જન્મ ન આપ્યું હોય, પરંતુ તે આ બંને વચ્ચેની મધ્યમ ઉંમરની હોવી જોઈએ, જેણે એક કે બે વાર બચ્ચું જન્મ આપ્યું હોય. પછી મૂસા (અ.સ.)એ કહ્યું કે હવે તમે જે હુકમ આપવામાં આવ્યો છે તેને તરત પાળો અને વારંવાર પ્રશ્નો પૂછીને ટાળો નહીં.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને જે હુકમ આપે તેમાં હિકમત અને ભલાઈ છુપાયેલી હોય છે, તેથી તેને તરત પાળવો જોઈએ.
2. વારંવાર પ્રશ્નો પૂછીને અને બહાનાં શોધીને અલ્લાહના હુકમને ટાળવો ન જોઈએ, કારણ કે આવા વલણથી ઇબાદતમાં વિલંબ અને અનિચ્છા પ્રગટ થાય છે.
3. અલ્લાહ તઆલા પોતાના નબીના માધ્યમથી માર્ગદર્શન આપે છે, અને નબીની વાત માનવી એ ઇમાનનો ભાગ છે.
4. ધાર્મિક આજ્ઞાઓને સમજવા માટે પૂછવું જાયઝ છે, પરંતુ તે પૂછવું જોઈએ જેથી અમલ કરવામાં સરળતા થાય, ન કે ટાળવા માટે.
5. અલ્લાહ તઆલા તેના બંદાઓની સ્થિતિ જાણે છે અને તેમને તેમની શક્તિ પ્રમાણે જ હુકમ આપે છે, તેથી આપણે પણ અલ્લાહના હુકમોને ખુશીથી અને તત્પરતાથી પાળવા જોઈએ.