Та Ха сүрөсү — Аят 134

1. Сөздөрдүн маанилери:

• أَهْلَكْنَاهُم — аларды жок кылдык, кыйраттык.
• عَذَابٍ — азап, жаза.
• مِن قَبْلِهِ — анын (пайгамбардын келишинен жана Курандын түшүшүнөн) мурун.
• لَوْلَا — эмне үчүн, эмнеге (өкүнүч жана суроо маанисинде).
• آيَاتِكَ — Сенин аяттарың, белгилериң, шариятың.
• نَذِلَّ — кор болобуз, басылып калабыз.
• نَخْزَى — уятка калабыз, шерменде болобуз.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарды (ﷺ) жалганга чыгарган адамдардын абалын баяндайт. Аллах айтат: эгер Биз аларды пайгамбар келгенге чейин жана Куран түшкөнгө чейин эле азап менен жок кылганыбызда, алар кыямат күнү өздөрүн актоо үчүн: «Оо, Раббибиз! Эмне үчүн бизге пайгамбар жибербедиң? Эгер жибергениңде, биз Сенин аяттарыңа ишенип, айткандарыңды аткармакпыз. Ошондо кор болуп, уятка калмак эмеспиз», — деп айтышмак.

Башкача айтканда, Аллах аларга далилди толук жеткирүү үчүн пайгамбарды жиберди жана Китепти түшүрдү. Эми алардын кечирим сурап, «бизге эскертүү келген эмес» деп шылтоо келтирүүгө эч кандай мүмкүнчүлүгү жок. Анткени Аллах аларга эскертүүчүнү жиберип, жолду ачык көрсөттү. Эми ким ишенсе — өзү үчүн, ким баш тартса — өзүнүн зыянына. Аллах эч кимге зулумдук кылбайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамдарга жоопкерчилик жүктөөрдөн мурун аларга пайгамбарларды жана китептерди жиберүү менен далилди толук жеткирет. Бул Аллахтын адилеттигинин жана ырайымынын көрүнүшү.
• Адам баласы кыйынчылыкка туш болгондо же өкүнгөндө «эмне үчүн бизге эскертүү келген эмес» деп шылтоо келтирүүгө аракет кылат. Бирок Аллах бул шылтоону жокко чыгарып, ар бир адамга жеткиликтүү далил бергенин билдирет.
• Пайгамбардын (ﷺ) келиши жана Курандын түшүшү — адамзат үчүн чоң ырайым жана жол көрсөтүүчү нур. Бул аркылуу адам кордуктан жана уяттан кутулууга мүмкүнчүлүк алат.
• Ислам — адамды акыл-эси жана жүрөгү менен ой жүгүртүүгө чакырган, далилге негизделген дин. Ал адамды кордукка эмес, тескерисинче, ар-намыс жана ыйман менен жашоого жетектейт.
• Кимде-ким Аллахтын аяттарына ишенип, ага ээрчисе, дүйнөдө да, акыретте да уятка калбайт, тескерисинче, чыныгы бакытка жана ийгиликке жетет.