سوره طہ — آيت 134

1) ڪن لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• أَهْلَكْنَاهُم: اسان کين تباهه ڪري ڇڏيو ها.
• مِن قَبْلِهِ: قرآن يا رسول ﷺ کان اڳ.
• لَوْلَا: هَلَّا، يعني ”ڇو نه“ (تمنا ۽ عذر جو اظهار).
• آيَاتِكَ: تنهنجون نشانيون ۽ حڪم.
• نَذِلَّ: ذليل ٿيون، خوار ٿيون.
• نَخْزَى: رسوا ۽ شرمنده ٿيون.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن جي باري ۾ آهي جيڪي نبي ڪريم ﷺ کي مڃڻ کان انڪار ڪري رهيا هئا. الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته جيڪڏهن اسان انهن کي قرآن ۽ رسول کان اڳ ڪنهن عذاب سان تباهه ڪري ڇڏيون ها، ته اهي قيامت جي ڏينهن بهانو ڪري چئي ها: اي اسان جا پالڻهار! تون اسان ڏانهن ڪو رسول ڇو نه موڪليو؟ جيڪڏهن موڪليون ها ته اسان تنهنجي آيتن ۽ حڪمن جي پيروي ڪريون ها، ان کان اڳ جو اسان دنيا ۾ ذليل ۽ خوار ٿيون يا آخرت ۾ رسوا ۽ شرمنده ٿيون.

يعني الله تعاليٰ پنهنجي انصاف ۽ رحمت سبب ڪنهن به قوم کي عذاب ڏيڻ کان اڳ رسول موڪلي ٿو، ته جيئن ڪنهن وٽ بهانو نه رهي. هي آيت ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ جي حجت رسولن ۽ ڪتابن ذريعي مڪمل ٿئي ٿي، ۽ ان کان پوءِ ڪنهن جو عذر قبول نه ٿيندو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ نهايت منصف ۽ رحيم آهي؛ هو ڪنهن کي سزا ڏيڻ کان اڳ پنهنجو پيغام ۽ رسول موڪلي ٿو.
• قرآن ۽ رسول ﷺ الله جي طرفان مڪمل حجت آهن؛ ان کان پوءِ ڪنهن وٽ بهانو ڪرڻ جي گنجائش ناهي.
• انسان کي گهرجي ته وقت رهندي الله جي آيتن تي عمل ڪري، ان کان اڳ جو ذلت ۽ رسوائي جو سبب بنجي.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان قرآن ۽ سنت کي مضبوطيءَ سان پڪڙيون، ڇاڪاڻ ته اهو ئي ڪاميابي ۽ عزت جو رستو آهي.
• الله تعاليٰ جي رحمت ۽ حڪمت ان ۾ آهي ته هن رسولن ذريعي رهنمائي ڪئي، ته جيئن انسان دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿئي.