سوره طه — آیه 18

معانی کلمات:

• أَتَوَكَّأُ: تکیه میکنم و بر آن اعتماد دارم.
• أَهُشُّ: برگ درختان را با آن میریزم (با زدن چوبدستی به شاخهها).
• مَآرِبُ: جمع «مَأرَبَه» به معنای نیازها و حاجتها.

تفسیر آیه:

موسی علیهالسلام در پاسخ به پرسش خداوند که «آن چیست در دست راست تو؟» فرمود: این عصای من است؛ در هنگام راه رفتن بر آن تکیه میکنم و در سفرها از آن یاری میگیرم. همچنین با آن بر درختان میزنم تا برگهایشان بریزد و گوسفندانم از آن برگها بچرند. افزون بر اینها، نیازها و کارهای دیگری نیز دارم که این عصا در آنها به کارم میآید؛ مانند راندن حیوانات، دفاع از خود در برابر دشمنان، حمل کردن بار و وسایل، و روشن کردن آتش با آن.

فواید و پیامهای آیه:

• بیان نعمتهای کوچک و بزرگ خداوند بر بندگانش، و اینکه انسان باید شکرگزار نعمتها باشد، حتی نعمتهایی که کوچک به نظر میرسند.
• تواضع و سادگی پیامبران الهی؛ آنان با وجود مقام والای خود، از ابزارهای ساده زندگی استفاده میکردند و این درس بزرگی برای بشریت است.
• اهمیت کار و تلاش برای تأمین معاش؛ موسی علیهالسلام با وجود مقام نبوت، شغل شبانی داشت و از این راه روزی خود را به دست میآورد.
• محبت و مهربانی پیامبران نسبت به حیوانات؛ توجه موسی به چرای گوسفندان و تأمین غذای آنها نشاندهنده رحمت و دلسوزی اوست.
• آمادگی برای پاسخگویی به خداوند و بیان صادقانه حالات خود در برابر او؛ این آیه ما را به صداقت در گفتار و رفتار دعوت میکند.