سوره طه — آیه 64

معانی کلمات:

• «أَجْمِعُوا»: ارادهی خود را بر چیزی محکم کنید و بر آن همداستان شوید.
• «کَیْد»: نقشه و نیرنگ پنهانی برای غلبه بر دشمن.
• «صَفًّا»: یکپارچه و در یک ردیف، بدون پراکندگی.
• «اسْتَعْلَی»: برتری یافت و چیره شد.

تفسیر آیه:

ساحران پس از آنکه فرعون آنان را تهدید کرد و وعدهی پاداش داد، با یکدیگر به رایزنی پنهانی پرداختند و به توافق رسیدند که نقشهی خود را محکم و یکپارچه کنند. به آنان گفته شد: «نقشه و نیرنگ خود را استحکام بخشید و بر آن عزمی راسخ داشته باشید؛ سپس همگی یکپارچه و در یک صف به میدان آیید تا هیبت شما در دل مردم بیشتر بنشیند و کارتان با قدرت تمام انجام گیرد. و بدانید که امروز کسی پیروز و رستگار است که بر حریف خود چیره شود و برتری یابد.» این سخن در واقع تشویقی بود از سوی فرعون یا از سوی خود ساحران به یکدیگر، تا با تمام توان و اتحاد وارد میدان شوند و بر موسى علیهالسلام غلبه کنند.

فواید و پیامهای آیه:

• اتحاد و هماهنگی در انجام کارها، حتی در باطل، رمز قدرت و پیروزی ظاهری است؛ پس اهل حق باید در صفوف منظم و متحد، برای دفاع از حق و نشر آن تلاش کنند.
• تشویق به جدیت و پرهیز از اختلاف و پراکندگی در امور مهم؛ زیرا اختلاف، سبب سستی و شکست میشود.
• معیار حقیقی فلاح و رستگاری، غلبه بر هواهای نفسانی و پیروی از حق است، نه صرفاً برتری ظاهری بر دیگران؛ چنانکه در این داستان، پیروزی نهایی از آنِ موسی علیهالسلام و حق شد، نه ساحران.
• این آیه نشان میدهد که دشمنان حق، با برنامهریزی و اتحاد به میدان میآیند؛ پس مؤمنان باید هوشیار باشند و با توکل بر خدا و انسجام خود، در برابر آنان بایستند.