سوره انبیا — آیه 112

معانی کلمات:

• احکُم: داوری کن، فیصله کن، جدا کن.
• بالحق: با عدالت و راستی.
• المستعان: کسی که از او یاری خواسته میشود.

تفسیر آیه:

پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) در برابر اصرار و لجاجت کافران، به درگاه پروردگار پناه برد و عرضه داشت: «پروردگارا! میان من و قوم مکلّفم که حق را انکار میکنند، بهحق و عدالت داوری فرما و فیصله کن.» این دعا بیانگر آن است که پیامبر (ص) از تلاش برای هدایت آنان مأیوس نشد، بلکه کار را به خداوند واگذار کرد و از او خواست تا عذاب یا نصرت خود را بر اساس حکمت و عدالتش جاری سازد.

سپس افزود: «پروردگار ما رحمان است و در برابر آنچه شما (کافران) توصیف میکنید — از شرک، تکذیب، تهمت و تهدیدهایتان — ما از او یاری میجوییم.» یعنی ما به رحمت و قدرت او تکیه داریم و او پشتیبان ما در برابر دروغها و نیرنگهای شماست. این جمله، اعلام توکل کامل بر خداوند و بیاعتنایی به تهدیدهای دشمنان است.

فواید و پیامهای آیه:

1. توکل بر خدا در برابر دشمنان: مؤمن در سختترین شرایط، باید کار را به خداوند بسپارد و از او یاری بطلبد، نه اینکه از تهدیدها بترسد یا به قدرت خود تکیه کند.
2. عدالتخواهی: دعای پیامبر (ص) برای داوری بهحق، نشان میدهد که مؤمن همیشه خواستار عدالت است و ظلم و باطل را برنمیتابد.
3. امید به رحمت الهی: یادآوری صفت «رحمان» به ما میآموزد که حتی در هنگام درخواست عذاب برای دشمنان، رحمت خداوند را فراموش نکنیم و بدانیم که او با بندگانش مهربان است.
4. پایداری در برابر تکذیبکنندگان: این آیه به ما میآموزد که در برابر ناسزاگوییها و توصیفهای ناروای دشمنان، استقامت کنیم و با استعانت از خداوند، راه خود را ادامه دهیم.
5. آرامش دل مؤمن: وقتی انسان بداند که خداوند شنوا و یاور اوست، قلبش آرام میگیرد و از توطئههای دشمنان هراسی به دل راه نمیدهد.