Аль-Анбия сүрәсе — Аять 53

Сүзләрнең мәгънәләре:

• وَجَدْنَا — без таптык, күрдек.
• آبَاءَنَا — безнең ата-бабаларыбызны.
• لَهَا عَابِدِينَ — аларга (сыннарга) гыйбадәт кылучылар.

Аять тәфсире:

Ибраһим галәйһиссәлам үз кавеменә алар табынган сыннарның һичнәрсәгә ярамаганлыгын, аларның сөйләшмәүләрен, ишетмәүләрен һәм файда яки зыян китерә алмауларын аңлатканда, кавеме аңа гади генә җавап бирде: "Без ата-бабаларыбызны шушы сыннарга табынучы итеп күрдек, һәм без дә аларга шул ук рәвештә гыйбадәт кылабыз". Алар ата-бабаларының гамәлләрен акылсыз рәвештә олылап, аларга иярделәр, диндә ата-бабаларны такълид итүне дөрес дип санадылар. Алар хакыйкатьне эзләмәделәр, ә киресенчә, гадәткә һәм иске юлларга таянып калдылар. Бу аларның хакны кабул итүдән баш тартуларының сәбәбе иде — алар ата-бабаларының ялгыш юлыннан киттеләр, аның дөреслеген тикшермичә.

Аятьтән алынган файдалар:

• Ата-бабаларны олылау һәм аларга хөрмәт күрсәтү — яхшы сыйфат, ләкин хакыйкатькә каршы килгәндә, аларга иярү дөрес түгел. Диндә һәм ышануда төп критерий — Аллаһның китабы һәм расүленең сөннәте, ә кешеләрнең гадәтләре түгел.
• Такълид (иярү) үзе генә дәлил була алмый; һәркем үз динен һәм ышануын акыл һәм шәригать дәлилләре белән тикшерергә тиеш.
• Бу аять мөселманнарга хакыйкатьне кабул итәргә өнди, хәтта ул ата-бабаларның гамәлләреннән аерылып торса да. Ислам — акыл һәм фикер йөртү дине, ул кешеләрне һәрнәрсәне аңлап, белеп эш итәргә чакыра.
• Ибраһим галәйһиссәламнең үрнәге безгә күрсәтә: хакыйкать юлында басып, ялгыз калудан курыкмаска кирәк, чөнки Аллаһ ярдәме һәрвакыт хакны эзләүчеләр белән.