Ənbiya surəsi — Ayə 53

Kəlmələrin mənaları:

• Vəcədna – tapdıq, gördük.
• Abaəna – atalarımızı, əcdadlarımızı.
• Abidin – ibadət edənlər, sitayiş edənlər.

Təfsir:

İbrahim (əleyhis-salam) öz qövmünə: "Bu bütlər nə yeyirlər, nə danışırlar, nə də bir fayda və zərər verə bilirlər. Bəs siz nə üçün onlara ibadət edirsiniz?" – deyə müraciət etdikdə, onların cavabı çox acınacaqlı və düşüncəsizcəsinə oldu. Onlar dedilər: "Biz atalarımızı bu bütlərə ibadət edən görmüşük və biz də onlara uyaraq, onları təqlid edərək bu bütlərə ibadət edirik."

Bu cavab göstərir ki, onların bütpərəstliyinin heç bir ağıllı əsası yox idi. Onlar nə dəlil gətirə bildilər, nə də məntiqli bir izah. Sadəcə olaraq kor-koranə atalarını təqlid edirdilər. Halbuki, haqq və batil ataların yolu ilə deyil, ağıl və dəlillə müəyyən olunur. İnsan öz əqidəsini və əməlini düşünərək seçməlidir, yalnız "atalarımız belə edirdi" deməklə haqqa çatmaq mümkün deyil.

Bu ayə bizə öyrədir ki, hər bir insan öz dinini və inancını təhqiq etməli, kor-koranə təqliddən uzaq olmalıdır. İslam dini isə insanı düşünməyə, ağlını işə salmağa və haqqı axtarmağa dəvət edir. Allah-Təala Quranın bir çox ayələrində insanları təfəkkürə, təhqiqə və kor-koranə təqliddən çəkinməyə çağırır.

Ey insan! Sən də öz həyatına nəzər sal – hansı yolla gedirsən? Atalarının yoluna görəmi, yoxsa ağıl və dəlillə haqqı taparaq? Unutma ki, Qiyamət günü Allah qarşısında "mən atalarımı təqlid etdim" demək bəhanə olmayacaq. Hər kəs öz əqidəsi və əməlindən sorğu-sual olunacaq. Odur ki, haqqı axtar, düşün və Allahın rəhbərliyi ilə doğru yolu tut – bu, sənin dünya və axirət xoşbəxtliyinin açarıdır.