Anbiyo surasi — Oyat 53

Kalima ma'nolari:

• Vajadnā – topdik, uchratdik.
• Ābā'anā – ota-bobolarimizni.
• Ābidīn – ibodat qiluvchilar.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom qavmiga ular sig'inayotgan butlar haqida: "Ular sizlarga nima deydi yoki sizlarga qanday foyda-zarar yetkazadi?" deb savol berganida, ular o'zlarini oqlash uchun: "Biz ota-bobolarimizni shu butlarga ibodat qilayotgan holda topdik va ularga ergashib, biz ham shu butlarga ibodat qilamiz", deyishdi. Ya'ni ular ota-bobolariga taqlid qilishni o'zlariga dalil qilib keltirdilar. Ular ota-bobolarining xato ekanligini o'ylab ko'rmadilar, balki ularni ko'r-ko'rona taqlid qildilar. Bu ularning nodonligi va aqlsizligini ko'rsatadi, chunki haqiqat ota-bobolarning qilgan ishlariga qarab emas, balki dalil va hujjatga qarab aniqlanadi.

Foydalar:

1. Taqlid (ko'r-ko'rona ergashish) haqiqatni topishga to'sqinlik qiladi. Inson ota-bobosining dinida bo'lishi uning haq ekanligiga dalil bo'lmaydi.
2. Haqiqatni izlashda aql va dalilga tayanish lozim, xato ekanligi ayon bo'lgan narsadan voz kechish kerak.
3. Bu oyat musulmonlarga ota-bobolarining urf-odatlari va e'tiqodlarini Qur'on va Sunnatga arz qilishni, agar ular to'g'ri bo'lsa qabul qilishni, noto'g'ri bo'lsa tark etishni o'rgatadi.
4. Islom dini aql va hikmatga asoslanadi, u insonlarni ko'r-ko'rona ergashishdan qaytarib, o'ylashga va tafakkur qilishga chorlaydi.