Sura Al-Anbija — Werset 53

Znaczenie słów:

• Wadżadna – znaleźliśmy, zastaliśmy.
• Abā’ana – naszych ojców, przodków.
• Lahā – jej (tj. bożkom).
• ʿĀbidīn – czcicielami, oddającymi cześć.

Tafsir (wyjaśnienie) tej części wersetu:

Kiedy prorok Ibrahim (Abraham, pokój z nim) zwrócił się do swojego ludu z pytaniem o to, co czczą, oni odpowiedzieli: „Znaleźliśmy naszych ojców i przodków oddających cześć tym bożkom, więc my również ich czcimy, naśladując ich i idąc ich śladem”. W ten sposób usprawiedliwiali swoje bałwochwalstwo, odwołując się wyłącznie do tradycji i zwyczaju odziedziczonego po przodkach, nie mając żadnego dowodu ani racjonalnego uzasadnienia dla swojej praktyki. Ich odpowiedź ukazuje ślepą wiarę w dziedzictwo, bez refleksji i poszukiwania prawdy. Nie zastanawiali się nad tym, czy ci bożkowie są rzeczywiście godni czci, czy też nie – wystarczyło im, że tak robili ich ojcowie.

Korzyści i nauki płynące z tej wypowiedzi:

1. Ostrzeżenie przed ślepym naśladownictwem (taqlid) w sprawach wiary – Człowiek nie powinien przyjmować wiary ani praktyk religijnych wyłącznie dlatego, że czynili to jego przodkowie. Każdy jest odpowiedzialny za swoje przekonania i powinien je opierać na dowodach i rozumie.
2. Tradycja nie jest dowodem prawdy – Sam fakt, że coś było praktykowane od pokoleń, nie czyni tego słusznym. Prawda jest ponad zwyczajem i należy ją oceniać według kryteriów objawienia i rozumu.
3. Prorocy uczyli krytycznego myślenia – Ibrahim (pokój z nim) nie przyjął odpowiedzi swojego ludu, lecz kontynuował dialog i dowodził im bezsensowności czczenia bożków. To uczy nas, że islam zachęca do zadawania pytań i poszukiwania prawdy, a nie do biernego podporządkowania się tradycji.
4. Odpowiedzialność indywidualna – W Dniu Sądu nikt nie będzie mógł usprawiedliwić się słowami: „Podążałem za moimi ojcami”. Każdy odpowie za własne czyny i wybory.
5. Piękno islamu – Islam uwalnia człowieka z niewoli ślepej tradycji i prowadzi go do wolności myślenia oraz świadomego oddawania czci jedynemu Bogu, który jest godny uwielbienia.