Anbiyo surasi — Oyat 60

Kalimalarning ma'nolari:

• Fatan (فتى): Yigit, yosh yigit.
• Yazkuruhum (يذكرهم): Ularni zikr qiladi, ular haqida gapiradi, ayblaydi va haqorat qiladi.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom butlarni sindirib, bolta katta butning bo'yniga osib qo'yganlaridan so'ng, qavm hayrat va g'azab ichida butlarga nima bo'lganini so'radi. Shu payt, Ibrohimning avvalgi so'zlarini eshitgan ba'zi odamlar: "Biz bir yigitni eshitdik, u butlarni yomon so'zlar bilan tilga olardi, uni Ibrohim deb atashardi", deyishdi. Ular Ibrohimning: "Allohga qasamki, men sizlarning butlaringizga hiyla-nayrang qilaman", degan gapini eshitib qolgan edilar. Endi esa butlarning sindirilganini ko'rib, bu ishni aynan o'sha Ibrohim qilgan bo'lishi mumkin, deb gumon qilishdi. Ular bu so'zni aniq bir dalil sifatida emas, balki shubha va gumon tarzida aytishdi. Bu hol ularning Ibrohimning da'vatiga qarshi qanday ojiz qolganliklarini va uning jasoratidan hayratda ekanliklarini ko'rsatadi.

Foydalar:

• Bu voqea haqiqat yo'lidagi murosasizlik va jasoratning namunasi ekanini ko'rsatadi. Ibrohim alayhissalom yolg'iz o'zi butun bir jamiyatning e'tiqodiga qarshi chiqib, haqiqatni baland ovozda aytishdan qo'rqmadi.
• Yoshlik haqiqatni qabul qilish va botilga qarshi kurashish uchun to'siq emas. Ibrohim yosh yigit bo'lishiga qaramay, buyuk ishni amalga oshirdi.
• Haqiqat ahli har doim ozchilikda bo'lsa ham, ularning so'zlari va amallari jamiyatda ta'sir qoldiradi. Dushmanlar ham ularni e'tirof etishga majbur bo'ladi.
• Bu voqea musulmonlarga o'z e'tiqodlarini himoya qilishda va botilga qarshi chiqishda Ibrohim alayhissalomning yo'lini tutishlari kerakligini o'rgatadi.