سوره انبیا — آیه 60

معانی کلمات:

• فَتًى: جوانمرد، جوان.
• یَذْکُرُهُمْ: آن‌ها را یاد می‌کند؛ یعنی به بدی یاد می‌کند و عیب‌شان را بازگو می‌نماید.

تفسیر آیه:

هنگامی که قوم ابراهیم (علیه السلام) پس از بازگشت به شهر، بت‌هایشان را شکسته و خرد شده یافتند، با حیرت و خشم پرسیدند: «چه کسی با خدایان ما چنین کرده است؟» در این هنگام، گروهی از آنان که پیش از این سخنان ابراهیم را شنیده بودند، گفتند: «ما جوانی را شنیدیم که از این بت‌ها به بدی یاد می‌کرد و آن‌ها را عیب می‌گفت؛ به او ابراهیم می‌گویند.» آنان با این سخن، ابراهیم را به عنوان کسی که این عمل را انجام داده معرفی کردند، زیرا او پیش از این آشکارا گفته بود: «به خدا سوگند، برای بت‌هایتان نقشه‌ای خواهم کشید.» این سخن آنان نشان می‌داد که ابراهیم نه تنها از بت‌ها بیزاری می‌جست، بلکه در صدد نابودی آن‌ها نیز بود.

فواید و پیام‌های آیه:

• شجاعت در بیان حق: ابراهیم (علیه السلام) با وجود اینکه در اقلیت بود و در برابر قومی بت‌پرست قرار داشت، آشکارا از حق دفاع کرد و از بیان حقیقت نترسید. این درس بزرگی است برای مؤمنان که در هر شرایطی، حق را بگویند و از سرزنش و تهدید دیگران نهراسند.
• نقش گفتار در هدایت: سخنان حکیمانه و صادقانه ابراهیم، حتی در دل دشمنان اثر گذاشت و آن‌ها نتوانستند سخنان او را انکار کنند. این نشان می‌دهد که گفتار نیک و منطقی می‌تواند زمینه‌ساز هدایت دیگران باشد.
• ایمان و توکل بر خدا: ابراهیم با وجود خطرات فراوان، تنها به خدا توکل کرد و برای شکستن بت‌ها اقدام نمود. این عمل او نشان می‌دهد که مؤمن واقعی، در راه خدا از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کند و نتیجه کار را به خدا واگذار می‌نماید.
• شناخت دشمنان حق: این آیه نشان می‌دهد که دشمنان حق، حتی از سخنان حق‌گویان نیز برای متهم کردن آنان استفاده می‌کنند، اما خداوند بندگان مخلص خود را یاری می‌کند و نقشه‌های دشمنان را خنثی می‌سازد.