سوره انبیا — آیه 83

معانی کلمات:

• الضُّرّ: آسیب، سختی و بیماری که به انسان میرسد.
• أرحم الراحمین: بخشندهترینِ بخشایندگان.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به یاد آور داستان بندهی ما ایوب را، آنگاه که پروردگارش را ندا داد و گفت: پروردگارا، به من آسیب و سختی فراوانی رسیده است؛ بیماری و رنج در جسمم، از دست دادن مال و فرزندانم، و تو مهربانترینِ مهربانانی و تنها تو میتوانی این بلا را از من دور کنی.

ایوب پیامبر، سالها در نهایت صبر و بردباری، این گرفتاریهای سنگین را تحمل کرد و هرگز از درگاه خداوند ناامید نشد. او در این دعا، نه اعتراضی به قضای الهی داشت و نه شکایتی از تقدیر خداوند؛ بلکه با ادب کامل و به کوتاهترین عبارت، تنها به بیان حال خود پرداخت و از رحمت بیپایان پروردگارش یاری خواست. او با این جمله، هم به بندگی خود اعتراف کرد و هم به رحمت واسعهی الهی امید بست و از خداوند خواست که این سختی را از او برطرف کند.

فواید و درسهای آیه:

• صبر در برابر بلاها و سختیها، از والاترین مقامات بندگان صالح خداوند است؛ همانگونه که ایوب پیامبر با صبر خود، الگویی جاودانه برای همهی مؤمنان شد.
• مؤمن در سختیها میتواند به درگاه خداوند دعا کند و از او بخواهد که گرفتاریاش را برطرف کند؛ این دعا نهتنها با صبر منافات ندارد، بلکه نشانهی توکل و اعتماد به خداوند است.
• خداوند مهربانترینِ مهربانان است و هیچ دعایی را بینتیجه نمیگذارد؛ پس در هر سختی، باید به رحمت او امیدوار بود و از او یاری خواست.
• ادب در دعا و پرهیز از اعتراض و گلایه، از آداب مهم بندگی است؛ چنانکه ایوب پیامبر با کوتاهترین و زیباترین عبارت، حاجت خود را با خداوند در میان گذاشت.