سوره انبیا — آیه 82

معانی کلمات:

• یَغُوصُونَ: در آب فرو میروند و غواصی میکنند (برای بیرون آوردن گوهرها از دریا).
• دُونَ ذَلِكَ: غیر از آن، پایینتر از آن، یا به غیر از آن کار (یعنی کارهای دیگری غیر از غواصی).
• حَافِظِینَ: نگهبانان و محافظان (یعنی ما آنان را برای سلیمان حفظ میکردیم تا از فرمان او سرپیچی نکنند یا کارش را تباه نسازند).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان نعمتهای خود به حضرت سلیمان علیهالسلام میفرماید که گروهی از شیاطین را نیز در اختیار او قرار دادیم؛ شیاطینی که برای او در دریاها غواصی میکردند و لؤلؤ و جواهرات گرانبها را از اعماق آب بیرون میآوردند. افزون بر این، کارهای دیگری نیز انجام میدادند؛ مانند ساختن بناهای عظیم، بناها و سازههای شگفتانگیز و سایر صنایع که سلیمان به آنان فرمان میداد. این شیاطین نه تنها در برابر فرمان سلیمان سرپیچی نمیکردند، بلکه ما آنان را برای او نگهبان بودیم تا از دستور او بیرون نروند و در کارهایی که به آنان محول شده بود، خیانتی نکنند یا آن را تباه نسازند. به این ترتیب، قدرت و عظمت حکومت سلیمان با تسخیر این نیروهای خارقالعاده کامل شد و همه چیز تحت اراده و فرمان او درآمد.

فواید و درسهای آیه:

1. عظمت قدرت الهی: خداوند قادر است حتی موجودات سرکش و متمردی مانند شیاطین را مسخر بندگان صالح خود گرداند. این نشان میدهد که هیچ نیرویی در جهان هستی خارج از اراده و تدبیر خداوند نیست و او بر همه چیز چیره است.
2. نعمت علم و صنعت: این آیه نشان میدهد که خداوند به انسانهای شایسته، دانش و توانایی بهرهگیری از نیروهای طبیعت و حتی موجودات دیگر را عطا میکند تا در مسیر آبادانی و پیشرفت به کار گرفته شود. این خود تشویقی برای بشریت است که در مسیر علم و تکنولوژی گام بردارند و از آن در راه خیر و خدمت به جامعه استفاده کنند.
3. اهمیت امانتداری و نظم: اینکه خداوند شیاطین را برای سلیمان حفظ میکرد تا از فرمان او سرپیچی نکنند، بیانگر این است که در هر کاری، نظم، امانتداری و انجام درست مسئولیتها از اهمیت بالایی برخوردار است. انسان مؤمن نیز باید در کارهای خود امانتدار باشد و وظایفش را به بهترین شکل انجام دهد.
4. امید و انگیزه: اگر خداوند چنین نیروهای عظیمی را در اختیار بندهای از بندگان خود قرار دهد، پس برای مؤمنان نیز هیچ مانعی برای رسیدن به موفقیت و سربلندی در پرتو ایمان و تقوا وجود ندارد. این آیه به انسان امید میدهد که با توکل بر خداوند، میتواند بر دشوارترین مشکلات غلبه کند.