Haj surasi — Oyat 66

Kalimalarning ma'nolari:

• Ahyakum: sizlarni hayotga keltirdi, yo'qlikdan borlikka chiqardi.
• Yumitukum: o'limni beradi, jonlaringizni oladi.
• Yuhyikum: qayta tiriltiradi, qiyomatda jonlantiradi.
• Kafur: juda ko'p noshukurlik qiluvchi, ne'matlarni inkor etuvchi.

Tafsir:

Alloh taolo o'zi sizlarni yo'qlikdan borlikka keltirib, onalaringiz qornida jon berib, hayot ato etgan Zotdir. So'ngra, umringizning oxiri yetganda, sizlarni vafot ettirib, jonlaringizni oladi. Keyin esa, qiyomat kuni barchangizni qabrlaringizdan qayta tiriltiradi va qilgan amallaringizga yarasha hisob-kitob qilib, mukofot yoki jazo beradi. Mana shu uch bosqich — yaratish, o'ldirish va qayta tiriltirish — Allohning qudrati va yagonaligiga yaqqol dalildir. Shunga qaramay, inson o'ziga ko'rsatilgan bu buyuk ne'matlar va ochiq-oydin mo''jizalarni ko'rib turib, noshukurlik qiladi, Allohning birligini inkor etib, Unga sherik keltiradi. U bergan ne'matlarga shukr qilish o'rniga, kufr va jaholat yo'lini tanlaydi. Bu esa insonning haddan tashqari zolim va johil ekanini ko'rsatadi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Hayot va o'lim Allohning qo'lida: Insonning tug'ilishi, yashashi va o'limi butunlay Allohning irodasi bilan bo'ladi. Bu haqiqatni anglagan kishi o'z hayotini Allohga itoat bilan o'tkazishga intiladi.
2. Qayta tirilish haq — bu ishonch: O'limdan keyin qayta tirilishning haq ekaniga ishonish musulmonning e'tiqodining asosidir. Bu e'tiqod insonni gunohlardan saqlaydi va yaxshi amallarga undaydi.
3. Noshukurlik — insonning zaif tomoni: Inson tabiatan ko'p hollarda ne'matlarni unutib, shukr qilishdan yuz o'giradi. Shu sababli, har bir musulmon doimo Allohning ne'matlarini eslab, shukr qilishga odatlanmog'i lozim.
4. Allohning qudrati buyuk: Yaratish, o'ldirish va qayta tiriltirish — bu uch amal Allohning cheksiz qudratini namoyon etadi. Bu haqiqatni tafakkur qilgan kishi iymoni mustahkamlanadi va Allohga bo'lgan muhabbati ortadi.
5. Iymon va shukr bir-biridan ajralmas: Haqiqiy iymon egasi doimo shukr qiluvchi bo'ladi. Kim Allohga chin dildan iymon keltirsa, uning ne'matlarini tan olib, shukr qiladi va Unga ibodatni biror narsani sherik qilmasdan bajaradi.