Mo'minun surasi — Oyat 108

Kalimalarning ma'nolari:

• اخْسَئُوا: Uzoqlashing, haqorat bilan haydaling va xor-zor bo'lib qoling. Bu so'z asosan itni haydashda ishlatiladi va bu yerda ularning eng past darajadagi xorlikda ekanini bildiradi.
• وَلَا تُكَلِّمُونِ: Menga hech qanday iltijo va so'z bilan murojaat qilmang.

Tafsir:

Alloh taolo jahannam ahli bo'lgan kofirlarning iltijolariga javoban ularga shunday deydi: "Jahannamda xor-u zor bo'lib, haqoratlangan holatda qoling va Mendan hech qanday yengillik, najot so'ramang. Endi sizlar uchun hech qanday chiqish yo'li yo'q, na duo, na umid." Bu so'zlar ularning barcha umidlarini uzib, ularni butunlay noumidlikka tashlaydi. Ular azobning eng og'ir holatida qoladilar va endi hech qanday shafoat yoki rahm-shafqatga erisha olmaydilar. Bu holat ularning dunyoda qilgan kufr va gunohlarining adolatli jazosidir.

Foydalar:

• Bu oyat mo'minlarga Allohning rahmati va mag'firati qanchalik keng ekanini anglatadi. Bandalar gunoh qilsalar ham, tavba qilib, Allohga iltijo qilsalar, U ularni kechiradi. Ammo kofirlar va gunohkorlarning oxirati shunchalik og'irki, ularning hech qanday iltijolari qabul qilinmaydi.
• Bu oyatdan o'zimizga ibrat olishimiz kerak: hali tirik ekanmiz, Allohning rahmatidan umid uzmasdan, Unga tavba qilishimiz va gunohlardan qaytishimiz lozim. Chunki oxiratda tavba qilish imkoniyati bo'lmaydi.
• Alloh taoloning adolati mukammaldir. U har bir amalga yarasha jazo yoki mukofot beradi. Shuning uchun mo'min inson doimo yaxshi amallar qilishga intilishi va yomon amallardan hazar qilishi kerak.
• Bu oyat Qur'onning haqiqat ekanini va oxirat hayotining haqiqatda bo'lishini tasdiqlaydi. Unda keltirilgan ogohlantirishlar va va'dalar albatta amalga oshadi.