Сураи Аль-Муминун — Оят 68

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• يَدَّبَّرُوا: аз решаи «تدبّر» аст, яъне андеша кардан, амиқ фикр кардан ва дар маънои сухан тааммул намудан.
• الْقَوْلَ: мақсуд Қуръони Карим аст, ки Худованд бар Паёмбар (с) нозил кардааст.
• آبَاءَهُمُ الْأَوَّلِينَ: падарону ниёкони пешини онҳо, яъне наслҳои гузаштаи онҳо.

1. Тафсири оят:

Оё ин мушрикон дар Қуръоне, ки бар онҳо нозил шудааст, амиқ андеша намекунанд, то ҳақиқати онро бидонанд ва ба он имон биёваранд ва ба аҳкоми он амал кунанд? Ё ин ки онҳоро аз имон боздоштааст он аст, ки барои онҳо Паёмбар ва китобе омадааст, ки барои падарону ниёкони пешини онҳо монанди он наомада буд, бинобар ин онро инкор карданд ва аз он рӯй гардонданд? Ин оят ба он ишора мекунад, ки Қуръон бо далелҳои равшан ва баёни равшан омадааст ва ҳар касе, ки бо инсоф дар он андеша кунад, ҳақиқати онро дармеёбад. Аммо мушрикон ба ҷои андеша ва тааммул, ба баҳонаҳои беасос рӯй оварданд ва гумон карданд, ки чун ин даъват ба падаронашон нарасидааст, пас онҳо ҳақ надоранд, ки онро қабул кунанд. Ин фикри нодуруст аст, зеро ҳар замоне Паёмбари худро дорад ва Қуръон бо далелҳои возеҳ омадааст, ки бояд онро қабул кард.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва мардумро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Қуръон китобест, ки ба андеша ва тааммул даъват мекунад; ҳар касе, ки бо дили кушод дар он биандешад, роҳи ҳақро меёбад.
• Ислом даъвати ҳамаи наслҳост ва набояд гуфт, ки «ин даъват ба падаронамон нарасидааст», зеро ҳар давр Паёмбари худро дорад ва ин китоб барои ҳамаи одамон раҳматест.
• Андеша дар оятҳои Қуръон боиси афзун шудани имон ва амали нек мегардад ва инсонро аз инкор ва рӯй гардонӣ аз ҳақ бозмедорад.
• Қуръон бо далелҳои равшан омадааст ва ҳар касе, ки бо инсоф ба он муносибат кунад, ҳақиқати онро эҳсос мекунад ва ба он меҳрубон мешавад.