سوره مؤمنون — آیه 68

معانی کلمات:

• یَدَّبَّرُوا: تفکر کنند، با تأمل بنگرند، در حقیقت و باطن چیزی اندیشه کنند.
• الْقَوْل: این گفتار، یعنی قرآن کریم.
• آبَاءَهُمُ الْأَوَّلِینَ: نیاکان و پیشینیان آنان.

تفسیر آیه:

آیا این مشرکان در قرآن نمیاندیشند و درباره آن تأمل نمیکنند تا حقیقت و راستی آن را دریابند و به آن ایمان آورند و بر اساس آن عمل کنند؟ یا اینکه مانع ایمانشان این شده که پیامبر و کتابی به سویشان آمده که مانند آن برای پدران و نیاکان پیشینشان نیامده بود، از این رو آن را انکار کردند و از آن روی گرداندند؟ این در حالی است که آمدن پیامبر و کتابی نو، نه تنها دلیل بر نادرستی آن نیست، بلکه نشانه رحمت و لطف خداوند به آنان است. آیا آنان گمان کردهاند که از عذاب الهی برائتی دارند که برای گذشتگانشان نبوده و به همین دلیل ایمان نمیآورند؟ این پندار باطل و بیاساس است.

فواید و پیامهای آیه:

1. قرآن کریم کتابی است که خداوند ما را به تدبر و اندیشه در آن فرمان داده است؛ زیرا تدبر در آیات آن، راهی برای شناخت حقیقت و رسیدن به ایمان است.
2. نزول قرآن و بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه وسلم) رحمتی بزرگ از سوی خداوند برای بشریت است و تازگی آن، هرگز دلیل بر رد و انکار آن نیست.
3. انسان نباید به صرف اینکه چیزی برای گذشتگانش نبوده، آن را نپذیرد؛ بلکه باید با عقل و اندیشه، حق را از باطل تشخیص دهد و از تقلید کورکورانه از نیاکان بپرهیزد.
4. رویگردانی از حق و تکذیب پیامبران، ریشه در جهل و عدم تدبر دارد؛ اگر انسانها در گفتار الهی بیندیشند، به یقین راه هدایت را خواهند یافت.
5. این آیه هشداری است به همه انسانها که از عذاب الهی غافل نباشند و به بهانههای واهی، از پذیرش حق سرباز نزنند.