Muminun surəsi — Ayə 68

Kəlmələrin mənaları:

• Yəddebberu – düşünüb-daşınmaq, dərindən fikirləşmək, öyüd-nəsihət götürmək.
• Əl-Qövl – burada Quran kəlamı nəzərdə tutulur.
• Əm – yoxsa, və ya (tərəddüd və ya inkara dəvət mənasında).
• Mə caməhum – onlara gələn şey, yəni Quran və risalət.
• Əbaəhumul-əvvəlin – onların ulu babaları, keçmiş əcdadları.

Təfsir:

Bu ayə Məkkə müşriklərinin Quran və Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) qarşı münasibətini tənqid edir və onları düşünməyə dəvət edir. Allah-təala buyurur: "Məgər onlar bu kəlamı, yəni Quranı düşünüb-daşınmırlarmı?" Onların qəlbləri qapalıdır, ağılları isə qəflətdədir. Əgər onlar Quran ayələri üzərində səmimi-qəlbdən düşünsəydilər, onun Allah kəlamı olduğunu, içindəki xəbərlərin, vədlərin və xəbərdarlıqların həqiqət olduğunu mütləq anlayardılar. Quran onlara elə bir kitabdır ki, ondan əvvəl heç bir kitab onun kimi gəlməmişdir. Onların iman gətirməmələrinin səbəbi nədir? Görəsən, onlara elə bir şey gəlib çatdımı ki, onların ulu babalarına gəlməmişdi? Bəli, onlara Quran və risalət gəldi ki, bu, onların əcdadlarına gəlməmişdi. Bu, onların üçün bir bəraət və xilas yoludur – əgər onu qəbul etsəydilər, əzabdan qurtarardılar. Lakin onlar bu yeni şeyə – özlərindən əvvəlkilərin görmədiyi bu dəvətə təkəbbürlə yanaşıb onu inkar etdilər və üz çevirdilər.

Ey mömin qardaş! Bu ayə bizə öyrədir ki, Quran hər dövrün və hər nəslin kitabıdır. Onun ayələri üzərində düşünmək, onu oxuyub anlamaq və həyatımıza tətbiq etmək hər bir müsəlmanın borcudur. Quran elə bir nurdur ki, onu qəbul edən heç vaxt zəlalətə düşməz. Onu oxuyub düşünən qəlblər işıqlanar, qaranlıqlardan xilas olar. Bu kitab bizə ən gözəl yol göstəricisidir – onu tutan nicat tapar, ondan üz döndərən isə ziyana uğrayar. Gəlin, Quranı təkcə oxuyaq deyil, həm də onun mənaları üzərində düşünək, ondan öyüd alaq və onun əmrlərinə uyğun yaşayaq. Bu, həm dünyada, həm də axirətdə xoşbəxtliyimizin açarıdır.