Аль-Муминун сүрөсү — Аят 77

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• حَتَّىٰ (хаттаа): "Албетте", "тапканга чейин", "акыры" деген маанилерде келет. Бул жерде окуялардын ырааттуулугун билдирип, мурунку айтылган нерселерден кийинки абалга өтүүнү көрсөтөт.
• فَتَحْنَا (фатаҳнаа): "Ачтык" дегенди билдирет. Бул жерде Аллах Таала тарабынан ачылган нерсе — азаптын эшиги.
• بَابًا (баабан): "Эшик", "дарбаза" деген мааниде.
• ذَا عَذَابٍ شَدِيدٍ (заа азаабин шадийд): "Катуу азап ээси болгон" дегенди билдирет. Бул азаптын өтө оор жана кыйноочу экенин көрсөтөт.
• مُبْلِسُونَ (мублисун): "Үмүтсүз болгондор", "бардык жакшылыктан күдөрү үзүлгөндөр", "капа болуп, эмне кыларын билбей калгандар" деген мааниде. Бул сөз араб тилинде үмүтсүздүк, күдөрүн үзүү жана абдан капалануу маанилерин камтыйт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын жана күнөөкөрлөрдүн абалын сүрөттөйт. Алар дүйнө жашоосунда Аллахтын аяттарынан бет буруп, акыйкатты четке кагып, өз каалоолоруна эрчип жашашат. Аларга эскертүүлөр келип, пайгамбарлар жиберилсе да, алар ойго келишпейт. Акыры, Аллах Таала аларга катуу азаптын эшигин ачат. Бул азап — акыреттеги тозок азабы же дүйнөдөгү оор кыйынчылыктар (мисалы, Бадр согушундагы жеңилүү) болушу мүмкүн. Качан гана ошол азап ачылганда, алар толук үмүтсүздүккө түшүп, бардык жакшылыктан, кутулуудан жана жеңилдиктен күдөрүн үзүшөт. Алар эмне кыларын, кайда качарын билбей, капалыкка жана өкүнүчкө батышат. Бирок ал кездеги өкүнүч пайда бербейт, анткени ал өкүнүү пайдалуу боло турган убакыт өтүп кеткен болот.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги: Аллах Таала адамдарга эскертүү бербестен азап бербейт. Пайгамбарлар аркылуу акыйкатты жеткирип, ойлонууга мүмкүнчүлүк берет. Бул Аллахтын чексиз ырайымын жана адилеттигин көрсөтөт.
• Тобо кылуунун маанилүүлүгү: Азап келгенге чейин тобо кылууга, жакшылыкка умтулууга убакыт бар. Бул аят бизди ойлонууга, кечиктирбестен туура жолго түшүүгө чакырат.
• Дүйнөнүн убактылуулугу: Дүйнө жашоосу өткөнчө, акырет үчүн даярдык кылуу зарыл. Азап эшиги ачылганда, эч нерсе пайда бербейт.
• Үмүтсүздүктөн сактануу: Муслим адам ар дайым Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөйт, бирок азаптан да коркот. Бул тең салмактуулук — ыймандын белгиси.
• Курандын акыйкаттыгы: Курандагы эскертүүлөрдүн баары чындык. Аллах айткан нерселер сөзсүз болот. Бул Куранга болгон ишенимди бекемдейт.

Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, Аллахтын буйруктарын аткарууга, тыйгандарынан тыйылууга жана ар дайым тобо кылууга чакырат. Ислам — бул ырайым жана эскертүү дини. Аллах Таала бизди азаптан сактап, ырайымына бөлөсүн.