Аль-Муминун сүрөсү — Аят 78

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَنشَأَ — жаратты, жоктон бар кылды.
• السَّمْعَ — угуу жөндөмү, кулак.
• الْأَبْصَارَ — көрүү жөндөмү, көздөр.
• الْأَفْئِدَةَ — жүрөктөр, акыл-ой, түшүнүү жөндөмү.
• قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ — аз гана шүгүр кыласыңар, сейрек шүгүр кыласыңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Өзүнүн кудурет-күчүн жана пенделерине кылган чоң жакшылыктарын эскертет. Ал силерге угуу жөндөмүн берди — ошонун аркасы менен үндөрдү, сөздөрдү, насааттарды угасыңар. Көрүү жөндөмүн берди — ошонун аркасы менен айлана-чөйрөңдөгү нерселерди, белгилерди, жаратылыштын кереметтерин көрөсүңөр. Жүрөктөрдү жана акыл-ойду берди — ошонун аркасы менен ой жүгүртүп, чындыкты түшүнүп, жакшы менен жаманды ажыратасыңар.

Бул үч нерсе — угуу, көрүү жана жүрөк менен түшүнүү — адам баласына берилген эң улуу жакшылыктардан. Аллах буларды силерге жаратып берди, бирок силер бул жакшылыктарга аз гана шүгүр кыласыңар. Башкача айтканда, Аллахтын берген нээматтарына ыраазычылык билдирип, Ага моюн сунуу, Анын буйруктарын аткаруу жана тыйган нерселеринен тыйылуу аркылуу шүгүр кылуу керек. Бирок көпчүлүк адамдар бул жакшылыктардын кадырын билбей, аларды Аллах берген нээмат катары эскеришпейт.

1. Алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамга угуу, көрүү жана жүрөк менен түшүнүү жөндөмүн берүү менен ага чоң мээримдүүлүк кылган. Бул жакшылыктарды эстөө жана аларды туура жолдо колдонуу — ар бир адамдын милдети.
• Бул аят бизди Аллахтын нээматтарына шүгүр кылууга чакырат. Шүгүр кылуу — жакшылыкты көбөйтүүнүн жана берекенин ачкычы.
• Угуу, көрүү жана жүрөк менен ой жүгүртүү — адамды туура жолго баштаган каражаттар. Ошондуктан аларды пайдалуу илимге, жакшылыкка жана Аллахты таанууга жумшоо керек.
• Ислам дини адамды ой жүгүртүүгө, жаратылыштын белгилерин көрүүгө жана Аллахтын кудуретүүнү түшүнүүгө үндөйт. Бул аят аркылуу ар бир адам өзүнө берилген жөндөмдөрдүн баасын билип, Аллахка ыраазычылык билдирүүгө умтулат.