سوره شعرا — آیه 104

معانی کلمات:

• عزیز: غالب، نیرومند، آنکه بر همه چیز چیره است و هیچکس بر او چیره نمیشود.
• رحیم: بسیار مهربان، بخشاینده نسبت به بندگان مؤمن.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! همانا پروردگار تو، اوست توانای شکستناپذیری که بر همه چیز غالب است و هیچ قدرتی در برابر او یارای ایستادگی ندارد. او بر دشمنانش پیروز است و میتواند هر زمان که بخواهد آنان را به سزای اعمالشان برساند و از کسانی که آیاتش را تکذیب میکنند، انتقام بگیرد. در عین حال، او نسبت به بندگان مؤمنش بسیار مهربان و بخشاینده است و با رحمت گستردهاش آنان را مورد لطف و عنایت قرار میدهد. این دو صفت (عزت و رحمت) در کنار هم، مایه آرامش مؤمنان و هشدار برای کافران است؛ چرا که مؤمنان از رحمت او امیدوارند و کافران از عزت و قدرت او هراسان.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال دو صفت برجسته «عزت» و «رحمت» را با هم ذکر کرده است تا بندگان بدانند که قدرت و غلبه او با مهربانی و بخشایش همراه است؛ نه مانند قدرتهای زمینی که اغلب با ستم و خشونت همراه است.
• مؤمن باید همواره میان امید و بیم باشد: از یک سو به رحمت گسترده خداوند امیدوار باشد و از سوی دیگر از عزت و قدرت او در برابر گناه و سرکشی بترسد.
• این آیه به ما میآموزد که رحمت خداوند شامل حال کسانی میشود که ایمان آورده و به او پناه آورند، حتی اگر پیش از آن گناهکار بوده باشند؛ زیرا او رحیم است و توبه را میپذیرد.
• شناخت این دو صفت الهی، محبت خدا را در دل افزایش میدهد و انسان را به اطاعت و بندگی بیشتر ترغیب میکند؛ چرا که میداند خدایی که او را آفریده، هم تواناست و هم مهربان.