سوره شعرا — آیه 140

معانی کلمات:

• عَزیز: غالب، شکستناپذیر، صاحب قدرت و عزت که بر همه چیز چیره است.
• رحیم: بسیار مهربان، بخشاینده نسبت به بندگان مؤمن.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! پروردگار تو همانا اوست که بر همه چیز غالب و پیروز است و هیچ کس را یارای مقابله با اراده او نیست. اوست که عزیز و شکستناپذیر است و میتواند هر که را بخواهد به سزای اعمالش برساند و دشمنانش را نابود کند. در عین حال، او نسبت به بندگان مؤمن و توبهکار، بسیار مهربان و رحیم است. این آیه پس از بیان داستان قوم عاد و سرنوشت هلاکت آنان در پی تکذیب پیامبرشان هود (علیهالسلام) آمده است؛ قومی که با وجود هشدارها و اندرزها، بر کفر و سرکشی خود اصرار ورزیدند و سرانجام به عذاب الهی گرفتار شدند. بنابراین، این جمله بیانگر دو صفت متقابل خداوند است: عزیز بودن او که موجب انتقام از کافران و ستمگران میشود، و رحیم بودن او که شامل حال مؤمنان و توبهکنندگان میگردد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند هم صاحب قدرت و عزت است و هم رحمت و مهربانی؛ این دو صفت در کنار هم، هم امیدواری ایجاد میکند و هم ترس از عذاب را در دل انسان زنده میسازد.
• انسان باید میان خوف و رجا (ترس و امید) زندگی کند؛ نه آنچنان مغرور به رحمت خدا شود که از عذاب او غافل گردد، و نه آنچنان از عذاب او بترسد که از رحمتش ناامید شود.
• این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که خداوند هرگز آنان را فراموش نمیکند و در برابر سختیها و دشمنان، یاور و حامی آنان است.
• سرنوشت قوم عاد عبرتی است برای همه نسلها که عاقبت تکذیب پیامبران و سرکشی در برابر فرمان خدا، هلاکت و نابودی است.