سوره شعراء — آيت 187

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• فَأَسْقِطْ: پوءِ ڪيراءِ، اُڇلاءِ، لاٿو ڪر.
• كِسَفًا: ٽڪر، ٽڪرا، ڪپڙي جا ڳنڍا، مطلب ته آسمان جا ٽڪرا.
• مِّنَ السَّمَاءِ: آسمان کان مٿي کان.
• إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ: جيڪڏهن تون سچن مان آهين.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت سوره شعراء جي آيت 187 آهي، جنهن ۾ حضرت شعيب عليه السلام جي قوم جي سرڪشن ۽ ضد جو ذڪر آهي. اُنن پنهنجي نبيءَ کي چيو ته: اي شعيب! جيڪڏهن تون پنهنجي دعويٰ ۾ سچو آهين ته پوءِ الله کي چؤ ته آسمان کان اسان تي ٽڪرا لاٿو ڪري، جيئن اسان تي عذاب اچي ۽ اسان جو خاتمو ٿئي. اُنن اهو مطالبو ان ڪري ڪيو ته هو حضرت شعيب عليه السلام جي نبوت کي مڃڻ لاءِ تيار نه هئا ۽ انهن کي يقين هو ته ائين ڪڏهن به نه ٿيندو، تنهنڪري اهي چئي رهيا هئا ته جيڪڏهن تون سچو آهين ته هي معجزو ڏيکاري. اُنن جي هن گهر ۾ نه ڪا سچائي هئي ۽ نه ئي الله جي طرفان ڪو نشان طلب ڪرڻ جو صحيح مقصد هو، بلڪه اهو رڳو هڪ ضد ۽ انڪار هو. الله تعاليٰ پنهنجي نبيءَ کي اهڙن بيوقوفن جي مطالبن کي پورو ڪرڻ جو حڪم نه ڏنو، ڇاڪاڻ ته نبيءَ جو ڪم دليل ۽ نصيحت سان سڏڻ آهي، نه ته هر ضد ڪندڙ جي خواهش موجب معجزا ڏيکارڻ. اهڙي طرح هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته ايمان ۽ يقين جي دعويٰ رڳو زبان سان نه هئڻ گهرجي، بلڪه دل سان ۽ عمل سان هئڻ گهرجي. جيڪي ماڻهو نبيءَ کان اهڙا مطالبا ڪن ٿا، اهي درحقيقت پنهنجي هٺ ۽ ضد جي ڪري اهڙيون ڳالهيون ڪن ٿا، نه ته سچي طلب سان.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• نبيءَ جي دعوت ۾ حڪمت ۽ صبر: نبيءَ کي گهرجي ته هو پنهنجي قوم جي ضد ۽ بيوقوفي تي صبر ڪري ۽ انهن کي دليل ۽ نصيحت سان سڏيندو رهي، نه ته هر مطالبي تي معجزو ڏيکاري.
• ايمان ۾ سچائي: ايمان رڳو زبان جو اقرار نه آهي، بلڪه دل جي تصديق ۽ عمل جي پابندي آهي. جيڪو سچو مؤمن آهي، سو الله جي نبيءَ تي ايمان آڻيندو آهي، نه ته نشان طلب ڪندو آهي.
• الله جي حڪمت ۽ قدرت: الله تعاليٰ پنهنجي نبيءَ کي اهڙن بيوقوفن جي مطالبن کان بچائي ٿو ۽ انهن کي سندن حال تي ڇڏي ٿو، جيستائين اهي پاڻ توبهه ڪن يا عذاب اچي وڃي.
• اسلام جي سونهن: اسلام ۾ ايمان آڻڻ لاءِ زبردستي ناهي، بلڪه دليل ۽ حڪمت سان سڏيو وڃي ٿو. جيڪو مڃي ٿو، سو پنهنجي ڀلي لاءِ مڃي ٿو ۽ جيڪو انڪار ڪري ٿو، سو پنهنجي نقصان لاءِ.
• قرآن جي هدايت: قرآن مجيد اسان کي سيکاريندو آهي ته اسان کي نبيءَ جي تعليمات تي عمل ڪرڻ گهرجي ۽ اهڙن مطالبن کان پاسو ڪرڻ گهرجي جيڪي رڳو ضد ۽ هٺ تي ٻڌل هجن.