Shu'aro surasi — Oyat 20

Kalimalarning ma'nolari:

• "Fa'altuha" – men buni qildim.
• "Izan" – o'sha paytda, o'sha vaqtda.
• "Ad-dollin" – adashganlar, xato qilganlar, bilmagan holda yo'l qo'yganlar.

Tafsir:

Muso (alayhissalom) Fir'avnning "Sen bizni qoldirib, o'sha odamni o'ldirib, bizning ishimizni buzgan eding" degan so'ziga javoban shunday dedi: "Ha, men bu ishni qildim, lekin bu paytda men hali Alloh tomonidan vahiy olishdan oldin edim va adashganlardan, ya'ni bilmagan holda xato qilganlardan edim. Bu qotillik qasddan emas, balki bir musulmon kishiga yordam berish chog'ida ro'y bergan tasodifiy voqea edi. O'shanda men hali payg'ambar bo'lmagan edim va Allohning hukmini bilmasdim. Keyin esa Robbim menga o'z fazli bilan ilm va hikmat berdi, meni payg'ambar qilib tanladi va O'z elchilaridan qildi. Shundan so'ng men haq yo'lni topdim va endi xato qilmayman."

So'ngra Muso (alayhissalom) Fir'avnga eslatib dedi: "Sen menga qilgan yaxshiligingni eslatasan. Lekin bu yaxshilik — meni go'dakligimda o'limdan qutqarib, uyingda tarbiyalaganing — sen Bani Isroilni qul qilib, ularning o'g'illarini so'yib, ayollarini tirik qoldirganingning oldida hech narsa emas. Sen ularga qilayotgan zulmingni yuvib bo'lmaydi."

Foydalar:

1. Inson o'z xatosini tan olishi va yashirmasligi kerak. Muso (alayhissalom) o'z xatosini ochiq tan oldi, bu esa rostgo'ylik va kamtarlik belgisidir.
2. Payg'ambarlar ham inson bo'lib, vahiy kelishidan oldin ba'zi xatolarga yo'l qo'yishlari mumkin, ammo Alloh ularni payg'ambar qilib tanlagach, xatolardan saqlaydi. Bu esa payg'ambarlarning ma'sumligi (gunohdan pokligi) haqidagi tushunchani mustahkamlaydi.
3. Inson o'z hayotida qilgan xatolaridan saboq olib, Allohga tavba qilsa, Alloh unga ilm, hikmat va yaxshilik ato etadi. Muso (alayhissalom)ning taqdiri bunga eng yorqin misoldir.
4. Ne'mat va yaxshilikni eslatish bilan kishini boshqa gunohlaridan chetlashtirish mumkin emas. Fir'avnning Musoga qilgan yaxshiligi uning Bani Isroilga qilgan zulmini oqlamaydi.
5. Haqiqiy buyuklik va izzat Allohning huzurida bo'lib, U kimni xohlasa, ilm va hikmat bilan ulug'laydi. Muso (alayhissalom)ning qochoq bir odamdan payg'ambar darajasiga ko'tarilishi Allohning qudrati va rahmatining namunasidir.