سوره شعراء — آيت 20

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• قَالَ: چيائين، يعني حضرت موسيٰ عليه السلام فرعون کي جواب ڏنو.
• فَعَلْتُهَا: اها ڳالهه مون ڪئي، يعني ان قبطي ماڻهوءَ کي مون ماريو هو.
• إِذًا: ان وقت، ان موقعي تي.
• مِنَ الضَّالِّينَ: گمراهه ماڻهن مان، يعني اڻ ڄاڻن ۽ چُڪ ڪندڙن مان.

2) آيت جي تفسير:

حضرت موسيٰ عليه السلام فرعون جي سامهون ان واقعي جو اعتراف ڪندي فرمايو ته ها، اها ڳالهه سچ آهي ته مون ان قبطي ماڻهوءَ کي ماريو هو، پر اهو مون ان وقت ڪيو هو جڏهن مون تي اڃا وحي نازل نه ٿي هئي ۽ مون کي نبوت نه ملي هئي. ان وقت آئون اڻ ڄاڻن ۾ شمار ٿيندو هوس، يعني مون کي اها خبر نه هئي ته ان جو نتيجو ڇا ٿيندو، ۽ نه مون ان کي قتل ڪرڻ جو ارادو ڪيو هو. اهو هڪ اڻ ڄاڻائي ۾ ٿيل عمل هو، جنهن کان پوءِ مون کي خطرو محسوس ٿيو ته فرعون ۽ سندس ماڻهو مون کي قتل ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا، تنهنڪري آئون مدين ڏانهن هليو ويس. پوءِ الله تعاليٰ پنهنجي فضل سان مون کي نبوت ۽ علم عطا فرمايو ۽ مون کي پنهنجن رسولن ۾ شامل ڪيو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• سچائي ۽ اعتراف جو سبق: حضرت موسيٰ عليه السلام پنهنجي ڪيل عمل جو کلي اعتراف ڪيو، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته سچائي ۽ پنهنجي چُڪ جو اعتراف ڪرڻ ايماندارن جي خاصيت آهي.
• الله جي رحمت ۽ فضل جو اظهار: حضرت موسيٰ عليه السلام اڻ ڄاڻائي ۾ ڪيل عمل کان پوءِ به الله تعاليٰ کين نبوت جهڙي عظيم نعمت سان نوازيو، جنهن مان ثابت ٿئي ٿو ته الله پنهنجي ٻانهن تي رحم ۽ ڪرم فرمائيندڙ آهي.
• اسلام جي آساني: اسلام ۾ اڻ ڄاڻائي ۾ ٿيل چُڪن جي معافي جو تصور موجود آهي، جيڪو اسلام جي سهڻي ۽ آسان شريعت ڏانهن اشارو آهي.
• صبر ۽ توڪل جي ترغيب: حضرت موسيٰ عليه السلام مشڪلاتن جو مقابلو صبر ۽ الله تي ڀروسو رکڻ سان ڪيو، جنهن مان اسان کي سکڻ گهرجي ته هر مشڪل وقت ۾ الله تي توڪل رکڻ گهرجي.
• قرآن جي حقانيت: قرآن پاڪ اهڙن واقعن کي تفصيل سان بيان ڪري ٿو، جيڪي اڳين ڪتابن ۾ به موجود هئا، جنهن مان قرآن جي حق هجڻ ۽ ان جي عالمگير پيغام جي تصديق ٿئي ٿي.