Shu'aro surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma'nolari:

• فَعْلَتَكَ – qilmishing, ishing (bu yerda qasddan qilingan og‘ir ish ma’nosida).
• مِنَ الْكَافِرِينَ – (bu yerda) ne’matlarni inkor etuvchilardan, ya’ni mening tarbiyam va yaxshiligimni tan olmaydiganlardan.

Tafsir:

Fir’avn Muso alayhissalomga o‘zining qilgan yaxshiliklarini eslatib, minnat qilgan holda dedi: “Sen bizning uyimizda kichkinaligingdan tarbiya topding va umringning ko‘p yillarini bizning himoyamizda o‘tkazding. So‘ngra o‘sha qilgan ishingni qilding – ya’ni qibtiy kishini urib o‘ldirding. Holbuki, sen mening ne’matlarimni inkor etuvchi, mendan boshqa iloh borligini da’vo qiluvchi kimsasan. Men senga shunchalik yaxshilik qilgan bo‘lsam, sen shu yaxshiliklarga shukr qilishing o‘rniga, mening xalqimdan birini o‘ldirding va mening rabbimligimni ham tan olmayapsan.”

Fir’avn bu so‘zlari bilan Musoning gunohini eslatib, uni o‘ziga qarzdor qilib qo‘yishni va shu orqali uning da’vatini zaiflashtirishni maqsad qilgan edi. Ammo Muso alayhissalom unga o‘sha ishni xato qilib qilganini va kechirim so‘raganini, endi esa Alloh taolo tomonidan payg‘ambar bo‘lib yuborilganini aytib javob beradi.

Olingan foydalar:

• Inson o‘ziga qilingan yaxshilikni eslab, uni minnat qilish o‘rniga, shukr qilishi lozim. Fir’avnning minnatdorchilik o‘rniga minnat qilishi uning kibr-u havosini ko‘rsatadi.
• Gunoh qilgan inson tavba qilsa, Alloh uni kechiradi va undan keyin ham buyuk ishlarga tayinlashi mumkin. Muso alayhissalomning qilgan xatosi keyinchalik uning payg‘ambarligiga to‘siq bo‘lmadi.
• Haq da’vat qiluvchi kishi o‘ziga qilingan ayblovlarga sabr bilan, hikmat bilan javob berishi va o‘z ishini oqlashi kerak.
• Ne’matlarni tan olish va shukr qilish – mo‘minning xislatidir. Ne’matlarni inkor etish esa kufr belgilaridan biridir.