سوره شعرا — آیه 205

معانی کلمات:

• أَفَرَأَيْتَ: آیا دیدهای؟ / به من خبر بده (خطاب به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوسلم)
• مَتَّعْنَاهُمْ: بهرهمند گردانیم آنها را / نعمت دادن به آنان
• سِنِينَ: سالهای بسیار / سالیان دراز

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به من خبر بده، اگر ما این کافرانِ رویگردان از حق را سالهای طولانی در دنیا از نعمتهای خود بهرهمند سازیم و عذابشان را به تأخیر اندازیم و مهلتشان دهیم، آیا این مهلت و بهرهمندیِ طولانی، آنها را از عذاب الهی نجات خواهد داد؟ هرگز! این تأخیر و امتداد عمر و فراوانی نعمت، هیچ سودی برای آنان نخواهد داشت و وقتی عذاب موعود فرا رسد، نه آن سالها و نه آن نعمتها هیچیک نمیتوانند از آنان دفع بلا کنند. خداوند با این پرسشِ توبیخی، بیهودگیِ تکیهی کافران بر طول عمر و مهلت را آشکار میسازد و نشان میدهد که ملاک رستگاری، مدتِ زندگی نیست، بلکه ایمان و عمل صالح است.

فواید و پیامهای آیه:

• هشدار دربارهی غرورِ نعمت: گاهی طولانی شدن عمر و فراوانی نعمتها، انسان را به غفلت و غرور میکشاند؛ در حالی که اینها مهلتی برای توبه و بازگشت به سوی خداست، نه نشانهی رضایت الهی.
• عدالت و حکمت الهی: تأخیر عذاب، نشانهی صبر و رحمت خداوند است و به انسان فرصت میدهد تا مسیر خود را اصلاح کند؛ اما هیچکس نباید از این مهلت سوءاستفاده کند.
• اهمیت ایمان بر طول عمر: ارزش زندگی انسان به ایمان و عمل صالح اوست، نه به تعداد سالهایی که در دنیا زندگی میکند؛ چهبسا عمری کوتاه اما سرشار از طاعت که برتر از سالیان دراز در غفلت و گناه باشد.
• بیداری وجدان: این آیه انسان را به اندیشه وادار میکند که اگر تمام دنیا را هم داشته باشد، اما از حقیقت و رستگاری بیبهره باشد، در نهایت چیزی جز حسرت و زیان نصیبش نخواهد شد.