Аш-Шуара сүресі — Аят 205

1. Сөздердің мағынасы:

• أَفَرَأَيْتَ (әфараайтә): «Айтшы маған», «білесің бе» деген мағынада — назар аудару мен ойлануға шақыратын сұрақ.
• مَتَّعْنَاهُمْ (мәттағнәһум): «Оларды пайдаландырдық», «оларға рахат өмір сүргіздік» — яғни дүние ләззаттары мен игіліктерін бердік.
• سِنِينَ (синин): «Жылдар» — көп жылдар, ұзақ уақыт дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар! Аллаһ саған айтқызып тұр: егер Біз осы иман келтірмеген, саған әкелген діннен бет бұрған адамдарға дүниеде ұзақ жылдар бойы түрлі игіліктер мен жақсылықтарды беріп, өмірлерін рахатпен өткізсек те, бұл олардың жазадан құтылуына ешқандай пайда бермейді. Себебі белгіленген уақыт келгенде, оларға уәде етілген азап міндетті түрде келеді. Сол кезде олардың дүниеде ұзақ өмір сүріп, мол игілікке кенелгені оларды азаптан құтқара алмайды. Бұл — Аллаһтың оларға берген мүмкіндігі мен мейірімінің бір көрінісі: Ол оларға тәубеге келуге, иманға оралуға уақыт береді. Алайда олар осы мүмкіндікті пайдаланбай, күпірліктерінде қасарысып қалатын болса, онда ұзақ жылдар бойы берілген нығметтер оларға ешқандай пайда әкелмейді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтың мейірімі мен мүмкіндігі: Аллаһ пенделеріне тәубе етуге және тура жолға қайтуға уақыт береді. Бұл — Оның кең мейірімінің белгісі. Сондықтан әр адам осы мүмкіндікті пайдаланып, жақсылыққа ұмтылуы керек.
• Дүние игіліктерінің уақытша екендігі: Дүниедегі байлық, ұзақ өмір, рахат — бәрі уақытша. Олар адамды Аллаһтың алдындағы жауапкершіліктен құтқара алмайды.
• Жазаның сөзсіз келетіндігі: Қанша ұзақ уақыт өтсе де, Аллаһтың уәдесі орындалады. Күпірлік пен қарсылықта қасарысу адамды азаптан сақтамайды.
• Ойлануға шақыру: Аят адамды ойлануға, өз өмірінің мәнін түсінуге және Аллаһқа бет бұруға шақырады. Бұл — Исламның адамды жақсылыққа, саналы өмірге бастайтын даналығының көрінісі.
• Исламның әділдігі: Ислам әр адамға таңдау еркіндігін береді және әділдікпен жауап береді. Бұл — адамды жауапкершілікке шақыратын, оны құрметтейтін дін.