Аш-Шуара сүрөсү — Аят 213

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَلَا تَدْعُ – «анда сен чакырба» же «сыйынба» дегенди билдирет. Бул жерде «дуба кылуу» эмес, «кулдук кылуу, сыйынуу» маанисинде колдонулган.
• إِلَٰهًا آخَرَ – «башка кудайды» дегенди түшүндүрөт. Башка сыйынууга татыктуу нерсе же жалган кудайлар.
• فَتَكُونَ – «анда сен болуп каласың» деген мааниде.
• مِنَ الْمُعَذَّبِينَ – «азапталгандардын арасынан» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып: «Аллах менен бирге башка кудайга сыйынба, антпесе азапталгандардын катарында болуп каласың» – деп эскертет. Бул аят пайгамбарыбызга гана эмес, анын үммөтүнө да багытталган насаат. Аллахтан башкага кулдук кылуу, сыйынуу – эң чоң күнөөлөрдүн бири болгон ширк. Ким Аллахка шерик кошсо, анын акыбети тозок азабы болот. Бул аятта Аллах Өзүнүн жалгыздыгын, бирдигин жана сыйынууга жалгыз Өзү гана татыктуу экенин ачык-айкын билдирип турат. Пайгамбарга болгон бул эскертүү – анын даражасынын бийиктигин жана Аллахтын алдындагы ардактуу ордун көрсөтүү менен катар, ширктин канчалык олуттуу күнөө экенин далилдейт. Эгер Аллахтын эң сүйүктүү пендеси болгон пайгамбарга ушундай эскертүү берилсе, башка адамдар үчүн бул эскертүү андан да маанилүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят Аллахтын бирдигин (таухид) жана Ага эч кимди шерик кылбоо керектигин үйрөтөт. Исламдын эң негизги түркүгү – Аллахты жалгыз деп билүү жана Ага гана сыйынуу.
• Аллахка шерик кошуу (ширк) – эң оор күнөө жана анын акыбети тозок азабы экени эскертилет. Бул адамды ар дайым сергек болууга, жалган кудайларга сыйынбоого чакырат.
• Пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) берилген бул эскертүү аркылуу Аллахтын адилеттиги жана даанышмандыгы көрүнөт. Аллах эч кимди айырмалабайт, баарына акыйкатты айтат.
• Ислам дини адамды туура жолго багыттап, аны тозок азабынан сактайт. Бул аят аркылуу ыймандуу адам өз ибадатын жалгыз Аллахка арнап, Ага ыклас менен сыйынууга умтулат.
• Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу – пенденин дүйнөдө жана акыретте бактылуу болушунун кепили. Бул аят ошол бакыттын жолун көрсөтүп, адамды жакшылыкка үндөйт.