سوره شعراء — آيت 213

1) لفظن جي معنيٰ:

• فَلَا تَدْعُ: پوءِ نه سڏِ، نه پوڄِ، نه عبادت ڪر.
• مَعَ اللَّهِ: الله سان گڏ.
• إِلَٰهًا آخَرَ: ٻيو ڪو معبود.
• فَتَكُونَ: پوءِ تون ٿي پوندين.
• مِنَ الْمُعَذَّبِينَ: عذاب ڏنل ماڻهن مان.

2) تفسير:

اي پيغمبر ۽ اي هر انسان! الله تعاليٰ کي ڇڏي ٻئي ڪنهن کي معبود ۽ پوڄا جو لائق نه سمجهه ۽ نه سڏِ. رڳو الله ئي عبادت جو حقدار آهي. جيڪڏهن تون الله سان گڏ ٻئي ڪنهن کي پوڄيندين يا سڏيندين، ته پوءِ تون به انهن ماڻهن مان ٿي پوندين جن تي عذاب لاٿو ويو آهي. هيءَ آيت ان ڳالهه جي ياد ڏياريندي آهي ته شرڪ هڪ اهڙو وڏو گناهه آهي جو ان جي ڪري انسان هميشه لاءِ عذاب جو مستحق بڻجي وڃي ٿو. ۽ اها ڳالهه صرف عام ماڻهن لاءِ نه، پر پيغمبر صلي الله عليه وسلم کي به خطاب ڪندي فرمايو ويو ته جيڪڏهن تون به (الله نه ڪري) ڪنهن ٻئي کي معبود بڻائيندين ته تون به عذاب وارن ۾ شامل ٿي ويندين. ان مان معلوم ٿيو ته الله جي ذات ۾ ڪنهن کي به شريڪ ڪرڻ جائز ناهي، ۽ توحيد ئي نجات جو واحد رستو آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ رڳو پاڻ ئي عبادت جو حقدار آهي، ان سان گڏ ڪنهن ٻئي کي سڏڻ يا پوڄڻ وڏو گناهه آهي.
• شرڪ ڪرڻ وارا هميشه لاءِ عذاب ۾ مبتلا ٿيندا آهن، جيڪڏهن توبه نه ڪن.
• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته توحيد تي قائم رهڻ ۽ شرڪ کان پري رهڻ ئي ڪاميابي ۽ نجات جو رستو آهي.
• الله تعاليٰ پنهنجي پيغمبر کي به خبردار ڪيو ته هو به ٻئي ڪنهن کي معبود نه بڻائي، ان مان معلوم ٿيو ته هر انسان کي توحيد جي حفاظت ڪرڻ گهرجي.
• قرآن مجيد اسان کي اهڙي زندگي گذارڻ جي ترغيب ڏئي ٿو جنهن ۾ رڳو الله جي عبادت ۽ فرمانبرداري هجي، ته جيئن اسان عذاب کان بچي سگهون ۽ جنت ۾ داخل ٿي سگهون.