Аш-Шуара сүресі — Аят 213

1. Сөздердің мағынасы:

• فَلَا تَدْعُ — «шақырма, ғибадат етпе» деген мағынада. Мұнда «дұға ету» яғни «құлшылық ету» мағынасында қолданылған.
• إِلَٰهًا آخَرَ — «басқа тәңірді», яғни Аллаһтан өзге ғибадатқа лайық деп саналатын нәрсені.
• مِنَ الْمُعَذَّبِينَ — «азапталатындардың қатарынан» дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһ Тағаланың Өзінің елшісіне (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) және ол арқылы бүкіл адамзатқа қаратылған ескертуі. Аятта: «Аллаһпен бірге басқа тәңірге ғибадат етпе, әйтпесе азапталатындардың қатарында боласың» делінген.

Бұл жерде Аллаһқа серік қосу — ең үлкен күнә екендігі, одан адамды тек қана Аллаһқа шынайы құлшылық ету құтқаратындығы баяндалады. Аллаһ Тағала пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қарата айтқан бұл ескерту, шын мәнінде, бүкіл адамзатқа арналған. Себебі пайғамбар — Аллаһтың ең сүйікті әрі ең абзал құлы болса да, егер ол Аллаһқа серік қосқанда, ол да азапқа ұшырар еді. Демек, басқа адамдардың жағдайы одан да ауыр екені анық.

Аллаһқа серік қосу — адамды мәңгілік азапқа апаратын жол. Ал тек Аллаһқа ғана құлшылық ету — құтқарылудың, бақыттың және жәннаттың кілті. Бұл аят әрбір мұсылманға таухидтің (Аллаһтың бірлігін мойындаудың) маңыздылығын ұғындырады және ширктің (серік қосудың) қаншалықты қауіпті екенін ескертеді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Таухидтің қадірі: Бұл аят Аллаһтың бірлігін мойындаудың барлық ізгі амалдардың негізі екенін көрсетеді. Тек Аллаһқа ғана құлшылық ету — әрбір мұсылманның басты парызы.
• Ширктің қауіптілігі: Аллаһқа серік қосу — ең үлкен күнә. Ол адамды мәңгілік азапқа апарады. Бұл аят әркімді ширктен сақтандырады.
• Пайғамбардың да ескерту алуы: Аллаһтың ең сүйікті құлына да осындай ескерту жасалуы — бұл өсиеттің бүкіл адамзатқа ортақ екенін және ешкімнің ерекшелікке ие еместігін білдіреді.
• Исламның әділдігі: Исламда барлық адам Аллаһтың алдында тең. Кімде-кім Аллаһқа шынайы құлшылық етсе, ол құтқарылады; ал кім серік қосса, ол азапқа ұшырайды.
• Құлшылықтың маңызы: Аят адамды тек Аллаһқа ғана бет бұруға, Одан ғана көмек сұрауға және Оған ғана шүкір етуге шақырады. Бұл — адамның жүрегін тазартып, оны Аллаһқа жақындататын жол.
• Исламға деген құштарлық: Бұл аят мұсылманды Аллаһтың рақымына үміттендіріп, Оның әділдігіне сенімді нығайтады. Аллаһқа шынайы құлшылық ету — жәннатқа апарар жол.