سوره شعرا — آیه 40

معانی کلمات:

• لَعَلَّنَا: امیدواریم، شاید، به این امید که.
• نَتَّبِعَ: پیروی کنیم، از آنان تبعیت کنیم.
• السَّحَرَةَ: جادوگران.
• الْغَالِبِینَ: پیروزشوندگان، چیرهشدگان.

تفسیر آیه:

این سخن از زبان گروهی از مردم مصر (یا اطرافیان فرعون) بیان شده است که در آستانهی رویارویی حضرت موسی علیهالسلام با جادوگران، به یکدیگر میگفتند: «امیدواریم که جادوگران فرعون بر موسی پیروز شوند، تا ما نیز بتوانیم بر دین و آیین خود (که همان کفر و بتپرستی است) باقی بمانیم و از آنان پیروی کنیم.» این جمله نشاندهندهی تعصب کورکورانه و وابستگی عمیق آنان به آیین باطل خود است؛ بهگونهای که حتی پیروزی حق را برنمیتابیدند و تنها به دنبال بهانهای برای ادامهی راه باطل بودند. آنان در حقیقت نمیخواستند حقیقت را بپذیرند، بلکه میخواند هر نتیجهای که به نفعشان باشد، آن را توجیه کنند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسانهای اهل باطل، حتی در برابر معجزات آشکار الهی، حاضر به تسلیم شدن در برابر حق نیستند و همواره به دنبال بهانه و تکیهگاهی برای بقای خود در گمراهی هستند.
• این آیه نشان میدهد که محبت و دلبستگی به باطل، انسان را کور و کر میکند؛ بهگونهای که حتی پیروزی حق را شکست خود میپندارد و آرزوی غلبهی باطل را دارد.
• در مقابل، مؤمن باید همواره حقیقت را فارغ از نتیجهی ظاهری بپذیرد و بداند که پیروزی نهایی از آنِ حق و اهل حق است، چنانکه در ادامهی داستان، جادوگران با دیدن معجزهی موسی علیهالسلام به حق ایمان آوردند و این نشانهی فطرت پاک انسانی است که آمادهی پذیرش حقیقت است.
• این آیه عبرتی است برای همهی ما که مبادا تعصبات قومی، قبیلهای یا فرهنگی، ما را از پذیرش حق بازدارد و آرزوی بقای باطل را در دل ما زنده کند.