Shu'aro surasi — Oyat 40

Kalimalarning ma'nolari:

• لَعَلَّنَا – umid qilamizki, ehtimol.
• نَتَّبِعُ – ergashamiz, orqasidan boramiz.
• السَّحَرَةَ – sehrgarlar.
• الْغَالِبِينَ – g‘olib bo‘luvchilar, ustun keluvchilar.

Tafsir:

Bu oyatda Fir’avnning odamlari yoki uning yaqinlari tomonidan aytilgan so‘zlar hikoya qilinmoqda. Ular Fir’avn va uning maslahatchilariga murojaat qilib, Muso alayhissalom bilan bahslashish yoki musobaqalashish uchun sehrgarlarni yig‘ishni taklif qilishgan edi. Ular shunday deyishdi: "Agar sehrgarlar Musoga qarshi g‘olib chiqsalar, biz ham ularning diniga ergashamiz va ularning yo‘lini tutamiz." Ya’ni ular sehrgarlarning g‘alaba qozonishini orzu qilib, shu orqali o‘z e’tiqodlarida qolishni yoki sehrgarlarning ustunligini tan olishni niyat qilishgan edi. Bu ularning Muso alayhissalomning da’vatiga qarshi kurashish va haqiqatdan yuz o‘girish maqsadida qilgan hiylasi edi. Ular sehrgarlarning g‘alabasi ularning o‘z dinlarini saqlab qolishiga sabab bo‘lishini umid qilishgan, chunki ular Musoning payg‘ambarligini inkor etib, uni sehrgar deb hisoblashardi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Haqiqatni tan olishdan bosh tortgan kishilar, hatto g‘alaba qozonish uchun ham noto‘g‘ri yo‘llarni tanlaydilar. Ular o‘z manfaati uchun haqiqatni emas, balki o‘zlariga mos keladigan narsani afzal ko‘radilar.
2. Muso alayhissalomning da’vati shunchalik kuchli ediki, Fir’avn va uning atrofidagilar unga qarshi chiqish uchun butun kuchlarini safarbar qilishga majbur bo‘lishdi. Bu esa haqiqatning qudratini va botilning ojizligini ko‘rsatadi.
3. Inson o‘z e’tiqodini faqat g‘alaba yoki mag‘lubiyatga bog‘lab qo‘ymasligi kerak. Haqiqiy mo‘min haqiqatni o‘zi uchun tanlaydi, natijadan qat’i nazar.
4. Bu oyat musulmonlarga sabr va matonatni o‘rgatadi: dushmanlar har qanday hiyla-nayrang bilan haqiqatni yashirishga urinmasin, Allohning yordami doimo haqiqat tarafdorlari bilan bo‘ladi.