سورت شعراء — آیت 75

د معاني کلمو:

• أَفَرَأَيْتُمْ: ایا تاسو لیدلي دي؟ یا ایا تاسو پوه شوي یاست؟ (دلته معنا: ایا تاسو په غور سره کتلي دي او پوه شوي یاست؟)
• تَعْبُدُونَ: تاسو عبادت کوئ.

تفسیر:

حضرت ابراهیم علیه السلام خپل قوم ته وویل: "ایا تاسو په غور او فکر سره هغه څه نه دي لیدلي چې تاسو یې عبادت کوئ؟" دا خبره د هغه چا په ځواب کې وه چې هغه یې د بتانو د عبادت په اړه پوښتلی و. حضرت ابراهیم علیه السلام غوښتل چې دوی ته د فکر او عقل بلنه ورکړي، ترڅو دوی پخپله د دې بتانو د بې ارزښتۍ څخه خبر شي. هغه دوی ته وویل چې دا بتان چې تاسو یې عبادت کوئ، نه اوریدونکي دي، نه ګټه دررسوي او نه تاوان دررسوي. دوی هېڅ ځواک نه لري. نو بیا ولې داسې شیان عبادت کوئ چې هېڅ ګټه او تاوان نه شي رسولی؟ حضرت ابراهیم علیه السلام په دې طریقې سره د دوی ذهنونه د فکر او تدبر لوري ته راوګرځول، ترڅو دوی پخپله د بت پرستۍ بې بنسټه والی درک کړي.

فايدې:

1. دا آیت مونږ ته د فکر او تدبر اهمیت ښیي — انسان باید د خپل دین او عقیدې په اړه په عقل سره فکر وکړي، نه د تقلید او عادت له مخې.
2. دا چې حضرت ابراهیم علیه السلام د خپل قوم سره په نرمۍ او پوښتنې سره خبره کوله، مونږ ته د دعوت او تبلیغ طریقه ښیي — چې د خلکو سره باید په حکمت او ښه طریقې سره خبرې وشي.
3. دا چې الله تعالی یوازې د عبادت وړ دی، ځکه هغه یوازې د ګټې او تاوان مالک دی، او نور ټول شیان له دې وړتیا څخه بې برخې دي.
4. مونږ ته دا درس راکوي چې د اسلام د حقانیت د ثابتولو لپاره باید له عقل او منطق څخه کار واخلو، لکه څنګه چې حضرت ابراهیم علیه السلام وکړل.