سوره شعراء — آيت 9

1) لفظن جي معنيٰ ۽ تشريح:

• وَإِنَّ رَبَّكَ: ۽ بيشڪ تنهنجو رب.
• لَهُوَ: يقيناً اهو ئي.
• الْعَزِيزُ: غالب ۽ زبردست، جنهن کي ڪو به مغلوب ڪري نٿو سگهي.
• الرَّحِيمُ: ٻاجهه وارو، مهربان، جنهن جي رحمت هر شيءِ تي ڇانيل آهي.

2) تفسير:

اي پيغمبر! بيشڪ تنهنجو رب ئي حقيقي غالب ۽ زبردست آهي، ڪو به ان کي شڪست ڏئي نٿو سگهي، ۽ اهو ئي ٻاجهه وارو ۽ مهربان آهي، جنهن جي رحمت سڀني شين کي ڍڪي ڇڏيو آهي. هو پنهنجي قدرت سان انڪار ڪندڙن کان بدلو وٺڻ تي پوريءَ طرح قادر آهي، ۽ ساڳئي وقت مؤمنن لاءِ نهايت ئي مهربان ۽ ٻاجهه وارو آهي. هن آيت ۾ الله تعاليٰ پنهنجي ٻن عظيم صفتن جو ذڪر ڪيو آهي: هڪ ”عزيز“ يعني غالب ۽ زبردست هجڻ، ۽ ٻيو ”رحيم“ يعني ٻاجهه وارو ۽ مهربان هجڻ. اهي ٻئي صفتون گڏجي الله جي ڪمال قدرت ۽ ڪمال رحمت جو اظهار ڪن ٿيون. جيئن هو پنهنجي دشمنن کي سزا ڏيڻ تي قادر آهي، تيئن هو پنهنجي دوستن ۽ مؤمنن تي ٻاجهه ۽ مهرباني ڪرڻ ۾ به ڪامل آهي. سڀ کان وڏي رحمت اها آهي ته هن پنهنجي نبي ڪريم ﷺ کي هدايت ۽ قرآن مجيد سان موڪليو، ته جيئن ماڻهو اونداهيءَ مان نڪري روشنيءَ ڏانهن اچن.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جي صفت ”عزيز“ مان معلوم ٿئي ٿو ته هو هر شيءِ تي غالب ۽ قادر آهي، ان ڪري انسان کي گهرجي ته هو صرف الله تي ڀاڙي ۽ ڪنهن به طاقت کان نه ڊڄي.
• الله جي صفت ”رحيم“ اسان کي سيکاريندي آهي ته هو پنهنجي ٻانهن سان نهايت ئي مهربان آهي، ان ڪري اسان کي کيس سڏڻ ۽ معافي گهرڻ ۾ ڪڏهن به دير نه ڪرڻ گهرجي.
• الله جي رحمت ۽ مغفرت تي اميد رکڻ اسلام جي خوبصورت تعليم آهي، جيڪا انسان کي نااميديءَ کان بچائي ٿي ۽ کيس نيڪيءَ ڏانهن راغب ڪري ٿي.
• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ انصاف ڪندڙ به آهي ۽ مهربان به، يعني هو ظالمن کي سزا ڏئي ٿو ۽ نيڪن کي اجر ۽ رحمت سان نوازي ٿو.
• قرآن مجيد ۾ الله جي صفتن جو بار بار ذڪر اسان جي دلين ۾ الله جي عظمت، محبت ۽ خوف پيدا ڪري ٿو، جيڪو اسلام جي بنيادي تعليم آهي.