نمل سۈرىسى — ئايەت 83

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• نَحْشُرُ: جەم قىلىمىز، توپلايمىز.
• أُمَّةٍ: ئۈممەت، جامائەت، بىر پەيغەمبەرگە ئەگەشكەن كىشىلەر توپى ياكى بىر ئەسىردىكى كىشىلەر.
• فَوْجًا: بىر توپ، بىر جامائەت.
• يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا: بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى (يەنى قۇرئان ۋە پەيغەمبەرلىرىمىزنىڭ مۆجىزىلىرىنى) ئىنكار قىلىدۇ.
• يُوزَعُونَ: ئۇلارنىڭ ئالدىنقىلىرى كەينىدىكىلەر ئۈچۈن توختىتىلىدۇ، يەنى ھەممىسى جەم بولغۇچە بىر-بىرىگە باغلىنىپ، بىر يەرگە توپلىنىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە قىيامەت كۈنىنىڭ بىر مەنزىرىسىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ كۈندە ئاللاھ ھەر بىر ئۈممەتتىن، يەنى ھەر بىر ئەسىردىكى ۋە ھەر بىر جامائەتتىكى كىشىلەردىن، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ۋە پەيغەمبەرلىرىنىڭ كەلتۈرگەن دەلىل-پاكىتلىرىنى ئىنكار قىلغان كىشىلەردىن بىر توپنى جەم قىلىدۇ. بۇلار ئادەتتە ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى ئەڭ تەكەببۇر، ئەڭ ئالدىنقى قاتاردىكى رەھبەرلىرى ۋە باشلىقلىرىدۇر. ئۇلارنىڭ ئالدىنقىلىرى كەينىدىكىلەر يېتىپ كەلگۈچە توختىتىلىپ، ھەممىسى بىر يەرگە توپلىنىدۇ. ئاندىن ئۇلار ھېساب-كىتاب ئۈچۈن سۈرۈلىدۇ ۋە ئاخىرىدە دوزاخقا ھەيدىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەر قانداق ئۈممەتتە ھەقنى ئىنكار قىلغان كىشىلەر بولغان، ئەمما ئۇلارنىڭ ھەممىسى قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ئالدىدا جەم بولىدۇ ۋە ھەر بىرى ئۆز قىلمىشىنىڭ ھېسابىنى بېرىدۇ. شۇڭا ئىنسان ئۆزىنىڭ ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە بولغان مۇناسىۋىتىنى ئويلىنىشى، ھەقنى تەستىقلاپ، ئىنكار قىلماستىن ئىمان بىلەن ياشىشى كېرەك. ئاللاھ بىزنى قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشىتىدىن ساقلىسۇن ۋە ھەقنى تەستىقلىغۇچىلاردىن قىلسۇن.